ISSN 1505-6058

NR 33 GRUDZIEŃ 2006 R.

CENA 1 ZŁ





 

 

W ocenie Państwowej Komisji Akredytacyjnej

MOCNE I SŁABE STRONY UCZELNI

Państwowa Komisja Akredytacyjna (PKA) stanowi rządowy organ oceniający w zakresie udzielania i uchylania koncesji na prowadzenie studiów licencjackich I-go stopnia i studiów magisterskich II-go stopnia. PKA działa na podstawie statutu z dn.13.X.2005 r. oraz uchwały nr 1043/2004 w sprawie zasad przeprowadzania wizytacji. Zakres kontroli wynika z ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym” z dn. 27 lipca 2005 r. oraz odpowiednich rozporządzeń Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

PAKA „lubi” naszą uczelnię i co roku kontroluje proces prowadzenia studiów na kolejnym kierunku. Chciałbym tu podkreślić, iż szereg uczelni lubelskich nie jest w ogóle kontrolowany przez PKA i żaden inny państwowy organ kontrolny.
Nasza uczelnia działa przy otwartej kurtynie i o ile kontrole są merytoryczne, i realizowane zgodnie z planem oraz obiektywnymi procedurami, to stanowią potrzebne sprzężenie zwrotne w procesie zarządzania szkołą wyższą.

PKA w ostatnich dwóch latach przeprowadziła kontrolę na dwóch kierunkach studiów: administracji i ekonomii. W niniejszym artykule przytoczę te oceny, które podkreślają mocne strony uczelni i prowadzonego w niej procesu dydaktycznego oraz te, które dotyczą słabych stron. Chcę przedstawić relacje pomiędzy ocenami dobrymi i bardzo dobrymi a ocenami dostatecznymi i negatywnymi, po to aby naszej społeczności pokazać obszary działalności, z których powinniśmy być zadowoleni i obszary, w których jest dużo do zrobienia. W uzasadnieniach, odpowiednio mocnych i słabych stron, podaję cytaty z raportów PKA.

Do mocnych stron naszej uczelni, w ocenie PKA, są następujące obszary działalności:

  1. Organizacja procesu dydaktycznego. 
    PKA pisze: „Organizacja procesu dydaktycznego w WSZiA w Zamościu jest bardzo dobra: plany zajęć wraz z nazwiskami prowadzących nauczycieli akademickich są podane na stronie internetowej uczelni. Ponadto w budynku dydaktycznym przy ul. Sienkiewicza 22, gdzie odbywa się większość zajęć, przy wejściu jest umieszczony ekran telewizyjny, na którym wyświetlany jest rozkład zajęć odbywających się w danym dniu wraz z numerami sal. Także przy każdej sali jest umieszczony rozkład godzinowy zajęć. Ogłoszone są konsultacje prowadzone przez nauczycieli akademickich. W momencie odbywania wizytacji dostępne były sylabusy do wszystkich przedmiotów określające program zajęć, literaturę oraz tryb i terminy zaliczeń.”
    „Należy podkreślić, że w WSZiA w Zamościu procedury związane z procesem dydaktycznym są bardzo jasno i dokładnie określone w odpowiednich zarządzeniach i instrukcjach podpisanych przez rektora uczelni. Dotyczy to np. zarządzeń regulujących tryb organizowania seminariów dyplomowych i liczebności grup seminaryjnych, trybu składania prac dyplomowych, szczegółowej instrukcji pisania i formatowania prac dyplomowych, informacji o warunkach i zasadach przygotowania prac dyplomowych; trybu prowadzenia prac dyplomowych. Z tego punktu widzenia organizacja procesu dydaktycznego jest wręcz wzorowa.”

Powyższe oceny dobrze świadczą o pracy pionów dziekańskich a szczególnie działu - Toku Studiów, którym kieruje od początku funkcjonowania uczelni Pani mgr Lidia Góreczna pracująca z Panią mgr Izabelą Pieczykolan i Panem mgr Pawłem Chrzanem.

  1. System zapewnienia jakości kształcenia.

PKA pisze: „Uczelnia posiada wdrożony system zarządzania jakością oparty na normie ISO 9001:2000. System ten został certyfikowany dwukrotnie przez jednostkę certyfikującą KEMA. Wśród procedur zapewniających odpowiednią jakość kształcenia wymienić należy: nadzór nad działalnością uczelni, przygotowanie procesu dydaktycznego, obsługa procesu dydaktycznego, proces dydaktyczny na studiach licencjackich, prace naukowo-badawcze. Zespół oceniający wysoko ocenia fakt posiadania przez uczelnię systemu zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000 oraz otrzymany certyfikat.”
PKA na obydwu kierunkach przeprowadziła hospitację zajęć. Stwierdzono: „Przeprowadzone hospitacje zajęć wskazują na poprawne ich prowadzenie”. „Generalna ocena zajęć przedstawia się pozytywnie”.
W dalszych ocenach systemu zapewnienia jakości PKA podkreśliła istnienie w uczelni ankietowego systemu oceny kadry przez studentów oraz oceny funkcjonowania poszczególnych komórek organizacyjnych przez absolwentów. „Zespół oceniający pozytywnie ocenia system ocen kadr….” Utrzymanie systemu zapewnienia jakości kształcenia będącego pod ciągłym nadzorem audytorów zewnętrznych i zgodnego z międzynarodowym standardem nie jest sprawą prostą. Wymaga to dużej dyscypliny wszystkich komórek organizacyjnych uczelni, ich kierowników i pracowników. 

Nad funkcjonowaniem tego systemu czuwa pełnomocnik rektora ds. jakości Pani mgr Elżbieta Antończak. Należy tu podkreślić, że system ten powstał dzięki pracy poprzednich pełnomocników rektora: Pana dr Mieczysława Kowerskiego i Pana mgr Jarosława Harczuka. Przy wdrożeniu systemu kluczową postacią był śp. Kanclerz Janusz Różycki.

  1. Prowadzenie dokumentacji uczelni.

PKA stwierdza: „Dokumentacja dotycząca toku studiów prowadzona jest w sposób bardzo staranny.” „Dokumentacja osobowa prowadzona jest bardzo starannie.” „Obserwuje się duże zaangażowanie oraz wiedzę merytoryczną i formalną osób odpowiedzialnych za pracę z dokumentacją toku studiów. Powyższe daje podstawy do twierdzenia, że tworzone materiały spełniają wymogi określone przepisami regulującymi tę materię.” 

Wszelkie kontrole zazwyczaj trafiają do działów, które prowadzą i archiwizują dokumentację wymaganą przepisami prawa oraz statutem i regulaminami uczelni. W uczelni wszystkie te działy uzyskały wysoką ocenę. Biurem Rektora i Kanclerza kieruje Pani mgr Elżbieta Antończak współpracująca z Panią Magdaleną Korgą. Kierownikiem dziekanatu jest Pani mgr Agnieszka Linek, która współpracuje z Paniami: Joanną Łońską, Zuzanną Piturą, Teresą Makarewicz, Marzeną Bryłą, Agnieszką Malimon. Dokumentację kadrową prowadzi Pani Grażyna Cichosz. Wewnętrzne regulacje prawne przygotowywane są przy pomocy radców prawnych: dr Olgierda Łunarskiego i mgr Pawła Winiarza.

  1. Baza dydaktyczna i zasoby biblioteczne.

    PKA pisze: „Zespół oceniający bardzo wysoko ocenia wyposażenie sal dydaktycznych, laboratoriów komputerowych. Bardzo wysoko ocenia także dostęp do komputerów i Internetu oraz zasoby WSZiA w Zamościu”. „System komputerowy i Internet zapewnia studentom następujące działania: 

    1. Każdy student od momentu zakwalifikowania przez Komisję Rekrutacyjną otrzymuje na serwerze uczelnianym swoje konto.

    2. Autoryzowany dostęp do internetowego portalu informacyjnego.

    3. Dostęp do kiosków informacyjnych z informacjami.

    4. Internetowy dostęp do katalogów biblioteki uczelnianej działającej w systemie PROLIB.

    5. Autoryzowany dostęp do internetowego portalu projektowego.

    6. Dostęp do odpowiednio wyposażonych w sprzęt informatyczny sal laboratoryjnych na zajęciach dydaktycznych.

    7. Dostęp do sal wykładowych i ćwiczeniowych wyposażonych w dostęp do Internetu, sprzęt komputerowy i rzutniki.

    8. Ciągły dostęp do laboratoriów komputerowych wyposażonych w sprzęt informatyczny i dostęp do Internetu oraz możliwość skorzystania z konsultacji specjalistycznej w ramach samokształcenia.”

    „W trakcie spotkania z pracownikami demonstrowany był Zespołowi wizytującemu system zarządzania uczelnią oraz wybrane fragmenty programu służące do komunikowania się studentów z nauczycielami uczelni w różnym zakresie. System ten działa sprawnie. W trakcie wizytacji zajęć oraz zwiedzania obiektów można się było przekonać, że system jest nie tylko sprawny, ale masowo wykorzystywany przez studentów. Można wręcz odnieść wrażenie, że porozumiewanie się elektroniczne jest wręcz „nadużywane”; w każdym razie uczelnia posiada bogate wyposażenie elektroniczne i duży pakiet oprogramowania służącego celom organizacyjnym i dydaktycznym.”

    „W ocenie generalnej trzeba stwierdzić, że biblioteka jest dobrze zorganizowana, zbiory są na bieżąco katalogowane, personel jest fachowy i przyjazny dla studentów. W wyniku perfekcyjnej w skali całej szkoły komputeryzacji poszukiwanie i dostęp do literatury jest łatwy. Ilość zasobów jest wystarczająca, jeśli chodzi o podręczniki i inne podstawowe pozycje do nauki.”

    „W zbiorach znajdują się wszystkie podręczniki zalecane przez wykładowców na kierunku ekonomia.”

    Powyższa ocena jest pozytywnym podsumowaniem dziesięcioletniej strategii uczelni odnoszącej się do zbudowania dobrej infrastruktury pozwalającej na prowadzenie procesu dydaktycznego na wysokim poziomie z dostępem do uczelnianych i światowych zasobów wiedzy i informacji.

Bazą uczelni zarządza dział administracji, którego dyrektorem jest mgr inż. Andrzej Łygas. Siecią komputerową i portalami uczelni zarządzają: mgr Mirosław Madej, mgr Tomek Jagi, mgr inż. Jerzy Gaj. 
Zespół obsługi biblioteki tworzą: mgr Danuta Kawałko, mgr Dorota Margol, mgr Ewa Górska, Teresa Sawczuk.

  1. Praca ze studentami.
    PKA pisze: „W ocenie Zespołu wizytującego Uczelnia stwarza studentom dobre warunki do organizowania się i realizowania zainteresowań.” „W trakcie spotkań pytani studenci nie kwestionowali wysokości opłat z tytułu czesnego. Terminowość wypłacania stypendiów uznali zaś za zadawalającą. Dokonano tu sprawdzenia procedury przyznania pomocy materialnej…….Dokumentacja prowadzona jest prawidłowo”.

„Samorząd Studentów posiada swój osobny budynek, w którym znajdują się trzy pomieszczenia. Znajduje się w nim wszystkie niezbędne urządzenia biurowe stanowiące podstawę pracy Samorządu Studenckiego (określone w stanowisku Prezydium Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2000 r.). Osobny budynek dla Samorządu Studenckiego oraz kół naukowych umożliwia studentom swobodny i nieograniczony dostęp.

Przedstawiciele Samorządu Studenckiego mają dwóch przedstawicieli w Senacie Uczelni, co spełnia wymaganą ustawową ilość przedstawicieli studentów w najwyższym organie kolegialnym. Po dwóch przedstawicieli studentów uczestniczy w pracach Rad Wydziałów.”

„Samorząd Studencki wydaje także gazetę zatytułowaną „Akademicka Reaktywacja” dostępna bezpłatnie.”
„Przedstawiciele Samorządu Studenckiego uczestniczą w krajowych i międzynarodowych konferencjach, w tym także organizowanych przez Parlament Studentów RP oraz Stowarzyszenie MONSSUN.”

„Studenci nie zauważają większych problemów na uczelni.”

Współpracę władz uczelni z samorządem studenckim nadzoruje prodziekan dr Janusz Skwarek.

W zakresie koordynacji różnorodnych imprez studenckich Samorząd i Stowarzyszenie Studentów i Absolwentów wspiera kierownik działu promocji i rekrutacji mgr Małgorzata Bzówka. Obsługą pomocy stypendialnej zajmuje się Pani mgr Anna Krupa.

  1. Działalność naukowa.

PKA pisze: „Biorąc pod uwagę zawodowy charakter programów studiów realizowanych w WSZiA zasięg, zakres i problematyka, a także ilościowy wymiar realizowanych i publikowanych badań ocenione powinny być bardzo pozytywnie”.
„W sumie należy stwierdzić, że na skalę WSZiA instytucja ta prowadzi znaczącą działalność badawczą, naukową, wydawniczą i konferencyjną.”

Koordynatorem działalności wydawniczej w naszej uczelni zajmuje się prorektor ds. rozwoju mgr inż. Bogdan Kawałko. Redaktorem naczelnym uczelnianych zeszytów naukowych jest prof. dr hab. Ryszard Orłowski. W uczelni wydawane jest czasopismo „Barometr Regionalny” oraz pismo studenckie: „Reaktywacja”. Co roku wydawane są Prace Studenckich Kół Naukowych.

  1. Współpraca międzynarodowa.

PKA pisze: „Zakres i charakter współpracy międzynarodowej WSZiA oceniony został jako odpowiadający skali uczelni.”

Współpracą międzynarodową kieruje obecnie pełnomocnik rektora mgr Grzegorz Wieczerniak. Rozwój tej współpracy szczególnie w zakresie programów ERASMUS/SOCRATES i Leonardo da Vinci był nadzorowany przez mgr Marcina Marzętę. 

  1. Kadra.

Kluczową pozycją każdej kontroli PKA jest sprawdzanie tzw. minimów kadrowych. Tu PKA pisze: „Do minimum kadrowego WSZiA w grupie profesorów i doktorów habilitowanych można zaliczyć 4 osoby: konstytualistę (M. Pechstein), historyka administracji (W. Ćwik), specjalistę prawa pracy (T. Liszcz), specjalistę doktryn politycznych i prawnych, komparatystyki prawniczej oraz etyki prawniczej (M. Tokarczyk), którzy reprezentują specjalności mieszczące się w akceptowanej koncepcji kształcenia na kierunku „administracja;”

„Reasumując należy stwierdzić, że uczelnia spełnia warunek minimum kadrowego na kierunku ekonomia. Zatrudnia znaczną liczbę kadry samodzielnej (5 osób) i doktorów nauk ekonomicznych (7 osób), których specjalności dydaktyczne są na ogół zgodne z profilem badawczym.

Należy podkreślić, iż PKA pozytywnie ocenia naszą kadrę i po spełnieniu warunku uzupełnienia specjalisty z prawa administracyjnego (kolokwium habilitacyjne dra Artura Kusia) uczelnia w tym zakresie wykona wszelkie zalecenia.

Z raportów PKA wynika, że mocą stroną uczelni jest cały logistyczny i infrastrukturalny system obsługi procesu dydaktycznego i społeczności studentów. System ten jest sprawnie zarządzany przez kanclerza uczelni dr Bogusława Klimczuka oraz prorektora ds. nauczania dr Mieczysława Kowerskiego.

PKA zwraca uwagę władzom i pracownikom uczelni na jeden mankament, który uważam za słabą stroną uczelni. Jest to proces prowadzenia i przygotowywania prac dyplomowych. 

PKA stwierdza: „Podsumowując, władze WSZiA w Zamościu powinny zwrócić uwagę na właściwy dobór tematów prac, które powinny dotyczyć problematyki ekonomicznej odpowiadającej kierunkowi studiów oraz mieć związek z wybraną specjalnością, a także wymagać od promotorów staranniejszej opieki merytorycznej nie dopuszczając do akceptowania prac nie zawierających wyraźnie sformułowanego problemu badawczego.”
„Tradycyjnym mankamentem są niezwykle powierzchowne, oszczędne w wypowiedziach i uwagach recenzje prac dyplomowych; dotyczy to także recenzji wykonywanych przez promotora.”

„Jednakże konieczne jest zwrócenie uwagi uczelni na niski poziom niektórych prac licencjackich i zbyt częsty brak zgodności tematyki prac z realizowanym kierunkiem i/lub specjalnością studiów, co wymaga poprawy opieki promotorskiej nad pracami dyplomowymi.”

Zespoły oceniające PKA przeglądnęły zaledwie po 20 losowo wybranych prac dyplomowych, wobec czego opinia nie może być w pełni uogólniona na ocenę wszystkich prac dyplomowych, szczególnie realizowanych na kierunkach, które nie zostały objęte kontrolą. Zalecam jednak w pracy Katedr i Rad Wydziałów wzięcie pod uwagę powyższych uwag PKA. Uważam, że wzorem wielu uczelni w kraju nasi promotorzy formułują dla studentów zbyt ogólne tematy. Nie zwracają uwagi na proces identyfikacji problemów i dobór odpowiedniej metody do ich rozwiązania.

Tam, gdzie problematyka jest dobrze określona, PKA nie ma zastrzeżeń. W tak zdefiniowanej pracy dyplomowej można w sposób jednoznaczny ocenić pracę studenta. Recenzent pracy wie dokładnie jaki student rozwiązuje problem i jaką metodą. Może sprawdzić poprawność stosowania poszczególnych procedur obliczeniowych i prawidłowość wyciąganych wniosków.

Nadmieniam, że istnieje szereg konkursów na najlepsze prace dyplomowe w kraju i w krajach Unii Europejskiej. Studenci naszej uczelni z powodzeniem biorą udział w konkursie Europrix Top Talent. Te przykłady świadczą o dobrej pracy niektórych promotorów. 

Istnieje jeszcze obszar określonych spraw spornych władz uczelni z PKA dotyczących np. nazewnictwa specjalności oraz struktury programów nauczania. Tu jednak istnieje problem braku wzorca akredytacyjnego PKA a w takim przypadku mamy raczej do czynienia z subiektywną opinią poszczególnych członków zespołu a nie z obiektywną oceną względem znanego wszystkim rektorom wzorca. 

Jan Andreasik
Rektor WSZiA

 

 

 

Wydawca - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, ul.Akademicka 4, tel. 084 677-67-16.
Redakcja - Małgorzata Bzówka (redaktor naczelny),
stali współpracownicy - Joanna Giruć, Katarzyna Kimak, Bogdan Kawałko, Mieczysław Kowerski, 
Anna Krupa, Władysław Molas, Zofia Kiełbińska-Ryń.