ISSN 1505-6058

NR 30 MARZEC 2006 R.

CENA 1 ZŁ

 





Edukacja

SZKOŁA WYŻSZA – 
SPÓJNE OGNIWO EDUKACJI?

W reformie edukacji skoncentrowano się przede wszystkim na problemach technicznych, które okazały się ważniejsze niż wyposażenie umysłowe, rozwój wrażliwości, od wizji wykształcenia młodego człowieka, który oprócz umiejętności czytania ze zrozumieniem instrukcji przysłowiowej pralki, winien potrafić rozwiązywać problemy, które wymagają pogłębionej wiedzy i znajomości oraz rozumienia szerszego kontekstu kulturowego.

W imię wyrównywania szans edukacyjnych nie można doprowadzić do tego, że matura w coraz mniejszym stopniu będzie fundamentem wykształcenia. Przy takim egzaminie jak matura muszą istnieć procedury naprawdę sprawdzające poziom wiedzy, a obniżanie wymagań zawsze kończy się źle, o czym przekonywali filozofowie i myśliciele, którzy twierdzili, że jeśli człowiek przestanie od siebie wymagać, to skończy się cywilizacja.

Trzeba też wyraźnie podkreślić związek przemian zachodzących w procesie edukacji na poziomie szkolnictwa “domaturalnego” z potrzebą zmian w kształceniu i ogólnym przygotowaniu nauczycieli do zadań, jakie stawia przed nimi reforma edukacji, która mimo różnych zastrzeżeń jest przecież konieczna. Wymagania cywilizacyjne są bowiem takie, aby cele kształcenia rozszerzać. Nie wystarczy bowiem wyposażać w wiadomości, nawet rozległe, ale o charakterze informacyjnym, encyklopedycznym.

Cele kształcenia muszą być zmodyfikowane tak, by uczeń był wyposażony w wiedzę, ale także by wykształcić w nim umiejętności i pożądane postawy, przygotować do życia w społeczeństwie obywatelskim i w cywilizacji naszego wieku. Programy reformy edukacji muszą stworzyć odpowiednie warunki do realizacji tych zadań. Musi zostać dokonana niezbędna selekcja wiedzy i mądra korelacja. Dlatego w programie reformy oświaty przewidziano opracowanie standardów wiedzy odpowiadających naszym polskim potrzebom i naszej tradycji. Ale równocześnie pozwalających utrzymać zasoby wiedzy na odpowiednim poziomie, możliwie najbardziej wyrównanym w mieście i na wsi, i takim, żebyśmy w porównaniu z innymi krajami nie wypadali gorzej. Aby poziom naszych uczniów był przynajmniej taki, jak na innych uczelniach lub lepszy, żeby polscy uczniowie mogli bez trudu kontynuować kształcenie także w wybranych przez siebie uczelniach Europy i świata.

Nie da się tych celów osiągnąć bez zreformowania również szkolnictwa wyższego, bo cały system edukacyjny powinien być tak skonstruowany, aby obejmował jego poszczególne części składowe, począwszy od przedszkola do szkolnictwa wyższego. Tylko wówczas system edukacyjny będzie dobrze funkcjonował. Zachodzi więc pilna potrzeba reformy szkolnictwa wyższego i uczynienia go spójnym ogniwem systemu edukacji narodowej. Wprowadzenie reformy szkolnictwa wyższego musi być powiązane z reformą systemu kształcenia nauczycieli, od których w dużym, a może największym stopniu zależy powodzenie bądź klęska reformy edukacji. Szkoły wyższe nie mogą być obojętne wobec procesów reformy edukacji. Musi powstać przemyślany i spójny system powiązań szkół wyższych, kształcących nauczycieli, z praktyką edukacyjną.

Reforma edukacji wymusza zmiany systemu kształcenia nauczycieli, które powinny jej towarzyszyć. Przyszli nauczyciele muszą być kształceni nie tylko na miarę potrzeb edukacji, ale przede wszystkim na miarę przemian cywilizacyjnych. Stąd pojawia się pytanie, jak kształcić współcześnie nauczycieli oraz jakie wyzwania powinna podjąć akademicka dydaktyka.
Nadrzędnym celem edukacji jest odkrywanie, rozwijanie i eksponowanie kreatywnego potencjału jednostki. Wiedza to niepodważalna wartość, ale nie nadrzędna i w praktyce szkolnej nie może być wyłącznym celem edukacji i głównym kryterium oceny ucznia. Przyszły nauczyciel musi rozumieć, że troską szkoły nie jest jedynie wiedza naukowa, ale uczeń w procesie rozwoju, jego umiejętności i postaw. Reforma systemu edukacji w naszym kraju jest zatem wyzwaniem dla zmiany doktryny kształcenia nauczycieli.

Dr Edward Przychodaj
Prof. WSZiA

 

Wydawca - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, ul.Akademicka 4, tel.63-82-630.
Redakcja - Małgorzata Bzówka (redaktor naczelny),
stali współpracownicy - Joanna Giruć, Katarzyna Kimak, Bogdan Kawałko, Mieczysław Kowerski, 
Anna Krupa, Władysław Molas, Zofia Kiełbińska-Ryń.