ISSN 1505-6058

NR 30 MARZEC 2006 R.

CENA 1 ZŁ

 





Europe Direct

LEADER UE

Inicjatywa Leader zrodziła się w kontekście pierwszej reformy Funduszy Strukturalnych (1989-1993). Komisja stworzyła inicjatywy Wspólnoty jako narzędzie służące do promowania środków mających specjalne znaczenie dla Wspólnoty (takich jak współpraca ponadnarodowa), wprowadzanie i testowanie nowych metod oraz nowych koncepcji z zamiarem późniejszego włączenia ich do programów zasadniczych.

Jedną z inicjatyw Współpracy był Leader I (związki między działaniami na rzecz rozwoju gospodarczego obszarów wiejskich). Został on uruchomiony w 1991 r. celem zwiększenia potencjału rozwojowego obszarów wiejskich, poprzez odwoływanie się do inicjatyw lokalnych, promowanie zdobywania know-how w dziedzinie lokalnego rozwoju i rozpowszechnianie tego know-how.

W 1994 r. Leader II wkroczył w fazę określaną jako upowszechnienie. W tej fazie działało już prawie 1000 LGD w ramach Celu 1 i regionów 5b oraz 6; ten ostatni typ regionu został utworzony, biorąc pod uwagę specjalne potrzeby ze strony nowych nordyckich państw członkowskich. Leader II, będąc programem o wiele szerszym od swojego poprzednika, włączył dodatkowe aspekty programowe, a mianowicie współpracę i innowacje. Obok tworzenia sieci powiązań, możliwa stała się również wymiana pozytywnych doświadczeń, ponad granicami narodowymi. W tym okresie utworzono też działanie pilotażowe Leader, w ramach którego można było wypróbować nowe pomysły.

Leader+ powstał w 2000 r. jako jedna z czterech inicjatyw finansowanych przez fundusze strukturalne Unii Europejskiej. Trzy pozostałe to URBAN, Interreg i EQUAL. W odróżnieniu od Leader I i II, skierowany jest on do wszystkich obszarów wiejskich. Jest on skonstruowany wokół trzech podstawowych działań i trzech głównych tematów strategicznych i kładzie silny nacisk na partnerstwo i tworzenie sieci powiązań celem wymiany doświadczeń.

1. Program Leader

Leader+ jest programem bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej dla wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Został przyjęty Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1260/1999 z 21 czerwca 1999, ustanawiającym przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych (artykuł 20 ust. 1 lit. c). Jest Inicjatywą Wspólnotową, podobnie jak EQUAL czy INTERREG. Wytyczne dla Inicjatywy Wspólnotowej na rzecz rozwoju obszarów wiejskich (Leader+) zawarto w Zawiadomieniu Komisji Europejskiej skierowanym do Państw Członkowskich z dnia 14 kwietnia 2000 r.
Cały program realizowany jest od 19991 roku, natomiast LEADER+ to trzeci etap programu.

Pierwszy etap – LEADER I, realizowany był w latach 1991-1994, w okresie sprawdzania nowego modelu rozwoju obszarów wiejskich, opartego na oddolnym i terytorialnym podejściu oraz na partnerstwie.

Drugi etap – LEADER II, realizowany w latach 1994-1999, związany był z upowszechnieniem doświadczeń edycji LEADER I na większym obszarze Unii Europejskiej oraz w większym stopniu wymagał innowacyjności projektów i wskazywał na potrzebę współpracy międzyterytorialnej, w tym międzynarodowej.

Trzeci etap – LEADER+, realizowany w latach 2000-2006, skierowany jest do wszystkich obszarów wiejskich, a wyraźnie wydzielone środki wskazują na potrzebę współpracy międzynarodowej i tworzenia sieci współpracy.
Celem Programu jest zachęcenie i udzielenie pomocy „aktorom” działającym na obszarach wiejskich, w myśleniu o długofalowych możliwościach rozwojowych tych obszarów, m.in. poprzez wdrożenie zintegrowanych, wysokich jakościowo, oryginalnych strategii dla zrównoważonego rozwoju, pozwalających na:

  • wzmocnienie dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego,

  • wzmocnienie środowiska gospodarczego, w celu udziału w tworzeniu miejsc pracy,

  • poprawę zdolności organizacyjnych ich społeczności.

Program LEADER+ można scharakteryzować poprzez następujące główne cechy (parametry):

  1. Partnerstwo instytucji, organizacji i przedsiębiorstw trzech sektorów, określonych mianem Lokalnej Grupy Działania (w skrócie – LGD; ang. – Local Action Group), w której partnerzy społeczni i gospodarczy mają co najmniej 50% głosów w decyzjach.

  2. Innowacyjność związana z testowaniem nowych podejść do zintegrowanego i zrównoważonego rozwoju.

  3. Podejście terytorialne – program realizowany jest poprzez udostępnienie środków dla spójnych pod względem geograficznym, gospodarczym, historycznym, kulturowym, przyrodniczym mikroregionów (nie mają znaczenia granice administracyjne).

  4. Oddolne podejście, gdzie inicjatywa powstania LGD powinna pojawić się lokalnie bez ingerencji administracji.

  5. Podejście zintegrowane, tj. łączenie działań, zasobów i kompetencji różnych sektorów.

  6. Tworzenie sieci i „klimatu” dla współpracy pomiędzy LGD (np. poprzez wspólne projekty).

  7. Całkowicie lokalne finansowanie i zarządzanie.

Środki Programu podzielone są na trzy Działania (Akcje) i Pomoc Techniczną:

  • Działanie I to wsparcie dla realizacji zintegrowanych obszarowych strategii rozwoju, innowacyjności oddalonych i opartych o partnerstwo lokalne, na które w całej Unii przeznaczono 86,75% wszystkich środków Programu,

  • Działanie II to wsparcie dla międzyobszarowej i międzynarodowej współpracy – 10,00%,

  • Działanie III to budowanie sieci wszystkich obszarów wiejskich w Unii, zarówno będących beneficjentami Programu, jak i nie, oraz wszystkich „aktorów” działających na rzecz ich rozwoju – 1,36%,

  • Pomoc techniczna – 1,89%.

Pierwszymi beneficjentami pomocy są Lokalne Grupy Działania, funkcjonujące na obszarze o liczbie ludności pomiędzy 10 000 – 100 000 mieszańców/km2. LGD, aby otrzymać środki, muszą przygotować zintegrowane i obszarowe strategie rozwoju, wybierając co najmniej jeden z czterech tematów podanych w Wytycznych (zagadnienie tematów przedstawiamy w jednym z dalszych rozdziałów).
Ostatecznymi beneficjentami Programu są jednak władze lokalne, organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy, którzy otrzymują pomoc w związku ze zgłaszanymi przez nie projektami rozwoju na obszarach wiejskich.

2. Pilotażowy Program Leader+ (PPL+) w Polsce

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej Inicjatywa Wspólnoty LEADER+ pojawiła się w naszym kraju jako jedno z działań Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego i rozwój obszarów wiejskich”. Okres jego realizacji to lata 2004-2006, przy czym obowiązuje zasada n+2, co oznacza, że umo wy zawarte z beneficjentami będą mogły być realizowane do 2008 roku i w tymże roku należy zakończyć ich rozliczanie. Cel Pilotażowy Programu LEADER+ (PPL+) pokrywa się w zasadzie z celem Inicjatywy Wspólnoty LEADER+, albowiem jest nim „stymulowanie lokalnych inicjatyw na rzecz rozwoju obszarów wiejskich: tworzenie zintegrowanych strategii rozwoju obszarów wiejskich, budowanie partnerstw publiczno-prawnych (Lokalnych Grup Działania) oraz podejmowanie przez nie działań na rzecz rozwoju i promocji reagionu”.

Pilotażowy program Leader+ nie jest Inicjatywą Wspólnotową, jak w starych krajach UE, lecz Działaniem 2.7 Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich”. Instytucją Zarządzającą Programem, czyli przygotowującą i nadzorującą program oraz zatwierdzającą rozdział środków jest Minister Rolnictwa. Ministra wspiera Komitet Monitorujący i Komitet Sterujący Sektorowego Programu Operacyjnego.
Instytucją Wdrażającą, czyli przygotowującą i sprawdzającą dokumenty, takie jak umowy i rachunki, jest Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa (FAPA).

Beneficjentem Końcowym, czyli instytucją wypłacającą środki beneficjentom Programu – Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wdrożenie programu wspiera, poprzez szkolenie i informację – Fundusz Współpracy wraz z Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich.
W Polsce nie ma podziału programu na Działania (Akcje), lecz jest podział na Schematy stanowiące po sobie etapy realizacji programu.

SCHEMAT I obejmuje przygotowanie do Programu. Jego beneficjentami są samorządy gmin wiejskich lub ich związki, osoby prawne: fundacje, stowarzyszenia i ich związki oraz organizacje pozarządowe

SCHEMAT II obejmuje faktyczną realizację programu. Beneficjentem Schematu II są Lokalne Grupy Działania (LGD). Zakres obejmuje wsparcie działalności LGD na rzecz realizacji strategii oraz upowszechnienie i wymianę informacji o inicjatywach związanych z aktywizacją ludności na obszarach wiejskich.

Celem Schematu I jest wsparcie utworzenia Lokalnych Grup Działania (LGD) i przygotowanie przez nie Zintegrowanych Strategii Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Celem Schematu II – wsparcie działalności Lokalnych Grup Działania (LGD) na rzecz realizacji strategii oraz upowszechnienia i wymiana informacji o inicjatywach związanych z aktywizacją ludności na obszarach wiejskich.

W obu Schematach celami są ponadto: promocja obszarów wiejskich oraz mobilizacja ludności do aktywnego udziału w procesie rozwoju obszarów wiejskich.

Szczegółowy zakres pomocy i zasady w PPL+ zawarte są w Uzupełnieniu do Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich”. W Polsce nie będzie można finansować tzw. „twardych inwestycji”, za to zakres pomocy dla LGD wynosi 100%, choć są to środki refundowane. Na program przeznaczono 19 mln Euro, z czego 5,7 mln na Schemat I, a 13,3 mln na Schemat II.

PPL+ w Polsce realizowany jest na obszarze gmin wiejskich lub miejsko-wiejskich . Obszar LGD musi spełniać warunek wielkości ludności pomiędzy 10 a 100 tysięcy mieszkańców oraz gęstości zaludnienia powyżej 120 osób/km2.

3. Projekt Leader+ „Aktywizacja i współpraca mieszkańców gmin Grzędy Sokalskiej”

Projekt realizowany jest we wschodniej części powiatu tomaszowskiego i obejmuje następujące gminy: Łaszczów, Jarczów, Rachanie, Tyszowce, Telatyn, Ulhówek o łącznej powierzchni 714 km2. Obszar ten zamieszkuje ogółem 321,5 tys. osób, co stanowi 36,0% mieszkańców powiatu i 1,5% mieszkańców województwa ogółem. Występuje tu stosunkowo duże zróżnicowanie struktury wiekowej mieszkańców, udział ludności w wieku poprodukcyjnym wynosi 23% (dane GUS). Gęstość zaludnienia na obszarze 6 gmin wynosi 45,2 osoby na 1 km2 i jest o 1/4 mniejsza niż w powiecie tomaszowskim i aż o połowę mniejsza niż przeciętnie w województwie. Najniższa gęstość zaludnienia występuje w gminach Jarczów i Ulhówek, najwyższa, zbliżona do średniej powiatowej, w gm. Rachanie. Różnice te wynikają głównie z charakteru tego obszaru, na którym zlokalizowane jest tylko 1 małe miasto (Tyszowce), a także 137 miejscowości i 113 sołectw. Przeciętnie w jednej miejscowości zamieszkuje 236 osób, natomiast w powiecie 359, zaś w województwie lubelskim 525, a więc ponad dwukrotnie więcej niż na obszarze objętym projektem.

Obszar Grzędy Sokalskiej charakteryzuje się niezwykle wysokim, bo aż 37,5% odsetkiem ludności utrzymującej się z pracy na własny rachunek, co wynika głównie z rodzinnego charakteru prowadzenia gospodarstw i produkcji rolnej. Wskaźnik ten na obszarze G6 jest o 11,7 pkt. wyższy niż w powiecie tomasowskim i o 17,1 pkt. wyższy niż w województwie lubelskim. Ludność utrzymująca się z pozostałych źródeł, w tym z rent i emerytur, stanowi, podobnie jak w województwie i powiecie tomaszowskim ok. 40%.

Aktywność gospodarcza obszaru Grzędy Sokalskiej, mierzona liczbą podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w systemie REGON na 1 tys. mieszkańców, wynosi 45,2 podmiotu gospodarczego i znacznie odbiega zarówno od przeciętnej aktywności w powiecie tomaszowskim (69,2 podmiotu na 1 tys. mieszkańców), jak i w województwie lubelskim (68,4). Żadna z gmin obszaru G6 nie osiąga przeciętnych wskaźników powiatowych, jak i wojewódzkich. Świadczy to o słabej aktywności gospodarczej (przedsiębiorczości) mieszkańców G6. Podmioty gospodarcze sektora prywatnego na tym obszarze stanowią 94,3% ogólnej liczby podmiotów. W powiecie tomaszowskim stanowią one 95,9%, zaś w województwie 68,4%. Najwyższy udział sektora prywatnego w strukturze podmiotów gospodarczych występuje w gminie Telatyn – 96,1% i Ulhówek 95,1%, najniższy zaś w gminie Jarczów – 92,8% i Łaszczów - 93,3%.

Teren należy do obszarów o wysokiej koncentracji najwyższej w skali kraju wartości użytków rolnych, które stanowią 81,7% ogólnej jej powierzchni, gdzie w powiecie tomaszowskim stanowi to 69,8%, przy średniej wojewódzkiej 67,7%. Wynika to z relatywnie niewielkiego udziału lasów w powierzchni ogólnej, wynoszącego 9,9% przy 21,7% w powiecie i 22,6% w województwie lubelskim. Największa koncentracja użytków rolnych występuje w gminach Telatyn, Łaszczów, Ulhówek Na obszarze G6 funkcjonuje 6,3 tys. gospodarstw rolnych. Przeciętna powierzchnia gospodarstwa wynosi tu 7,4 ha i jest o 19,4% większa niż średnia w powiecie tomaszowskim i o 25,4% większa od średniej wojewódzkiej.
Wszystkie gminy położone są na Roztoczu na Wyżynie Lubelskiej i tworzą tzw. Grzędę Sokalską. Są to gminy typowo rolnicze i posiadają doskonałe zaplecze do rozwoju produkcji rolniczej, mogącej stanowić bazę dla rozwoju przetwórstwa spożywczego. Elementem spójnym jest podobny rodzaj i struktura upraw, a także gospodarka. Występują tu takie zakłady, jak chłodnia owoców i warzyw, mleczarnia, cukrowania, zakłady zbożowe oraz wiele innych mniejszych zakładów, które wzajemnie się uzupełniają.
Dodatkowo przygraniczne położenie stwarza dobre warunki realizacji przedsięwzięć związanych z produkcją rolną, która jest pozycją dominującą na tym obszarze.

Gminy te leżą w strefie obszarów cennych przyrodniczo. Szczególne walory przyrodnicze koncentrują się w dolinie rzeki Huczwa, która niestety jest w znacznym stopniu zanieczyszczona. Obszar ten obfituje w liczne kompleksy leśne, wykopaliska, a także liczne zabytki świadczące o bogatej i ciekawej historii tego regionu. W każdej z gmin objętych projektem znajdują się zespoły dworsko–pałacowe oraz liczne zabytki sztuki sakralnej.

CELE PROJEKTU

1. OGÓLNE

Ogólnymi celami projektu są:

  • Zainicjowanie aktywizacji i współpracy wśród mieszkańców gmin Łaszczów, Jarczów, Rachanie, Telatyn, Tyszowce i Ulhówek, poprzez wyłonienie i uzgodnienie problemów wspólnych dążeń, a także wspólnych rozwiązań tych problemów.

  • Zbudowanie Zintegrowanej Strategii Rozwoju Obszarów Wiejskich w celu zdefiniowania najważniejszych i najbardziej oczekiwanych kierunków rozwoju, które w przyszłości będą kolejno realizowane. To właśnie mieszkańcy będą autorami planu rozwoju obszarów wiejskich, na terenie których zamieszkują i pracują, i według ich koncepcji zostanie opracowana ZSROW.

  • Utworzenie Lokalnej Grupy Działania, której zadaniem będzie realizacja zadań przyjętych w ZSROW, a także wzbogacenie jej wieloma innymi pomysłami.

Lokalna Grupa Działania utworzona zostanie z najbardziej aktywnych partnerów społecznych, gospodarczych oraz samorządu, tak, aby umożliwić realizację zadań zawartych w strategii (będącej jednocześnie zapisem zadań ogółu mieszkańców). Zadaniem LGD będzie także motywacja społeczności do zaangażowania się w działania na rzecz rozwoju, podniesienia efektywności, a także tworzenie siły łączącej społeczność z danego obszaru.

Oczekuje się, iż poprzez przygotowanie strategii i utworzenie Lokalnej Grupy Działania, a także promocję obszarów osiągnięty zostanie rezultat zadań dla projektu. Zrealizowanie projektu powinno istotnie przyczynić się do zwiększenia konkurencyjności lokalnej gospodarki, zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej gminy, a także całego regionu.

Projekt stworzy podstawy do zastosowania nowych technologii, podniesienie innowacyjności, wpłynie na poprawę i zmianę stylu zarządzania i sposobu uzyskiwania konsensusu, poprawi współpracę i wymianę doświadczeń pomiędzy gminami, doprowadzi do zbudowania partnerstwa, polepszy i zdynamizuje wzajemne komunikowanie się oraz kontakty lokalnych podmiotów oraz miejscowej społeczności.

Reasumując, przyczyni się on do odnowy wsi – całego obszaru. Zwiększy dotychczasowe oraz przyczyni się do powstania nowych źródeł dochodu, a tym samym poprawi konkurencyjność środowiska i gospodarki, a co najważniejsze - poprawi jakość życia i aktywność mieszkańców tego obszaru.

REALIZACJA PROJEKTU

Objecie programem PPL+ obszaru Grzędy Sokalskiej zostało poprzedzone analizą sytuacji obszarów wiejskich, analizą planu zagospodarowania przestrzennego, a także planem rozwoju tych sześciu gmin.

Głównym celem projektu jest zainicjowanie aktywności i współpracy mieszkańców. Tak tez pierwszym krokiem poczynionym w tym kierunku będzie zaproszenie mieszkańców do udziału w cyklu szkoleń. Informacja ta będzie podstawowym zadaniem mającym na celu zainteresowanie jak największej liczby mieszkańców. Drugą zaś z ważniejszych kwestii jest przeprowadzenie po jednym ze szkoleń wprowadzających w każdej z gmin należących do projektu. Następstwem każdego szkolenia będzie anonimowa ankieta, która ma na celu wyłonienie najbardziej nurtujących pytań, które zostaną omówione na następnych szkoleniach.

Mieszkańcy będą informowani na bieżąco o efektach realizowanego projektu.

Dodatkowo projekt rozpowszechniany zostanie przez „małych redaktorów” i to oni również będą opisywać pracę nad „ZSROW”.

4. Projekt Leader+ „Lepsze jutro – program aktywizacji społecznej mieszkańców gminy Hrubieszów i gminy Mircze”

Projekt realizowany jest na terenie dwóch gmin: Hrubieszów oraz Mircze, powiatu hrubieszowskiego, w województwie lubelskim. Obejmuje on obszar o łącznej powierzchni 493 km2. Jednocześnie projekt będzie oddziaływał na pozostałe gminy powiatu hrubieszowskiego, działających w nich przedsiębiorców oraz organizacje pozarządowe.

Obszar ten zamieszkuje ogółem 18,8 tys. osób. Występuje tu stosunkowo duże zróżnicowanie struktury wiekowej mieszkańców. Udział ludności w wieku poprodukcyjnym wynosi 23% (dane GUS). Gęstość zaludnienia na obszarze 2 gmin wynosi 38,2 osoby na 1 km2 (gmina Hrubieszów – 42,3 osoby na 1 km2, gmina Mircze – 33,6 osoby na 1 km2). Jak widać, gmina Mircze charakteryzuje się mniejszą gęstością zaludnienia na 1 km2, co może być wynikiem tego, że na jej powierzchni największą miejscowością jest właśnie Mircze.

Użytki rolne obu gmin stanowią 38789 ha, co stanowi prawie 40% powierzchni użytków rolnych powiatu hrubieszowskiego i ok. 2,282% użytków rolnych całego województwa.

Obydwie gminy leżą w dorzeczu Bugu. Rzeka ta stanowi jednocześnie wschodnią granicę gmin, kraju oraz określa obszar „Doliny Rzeki Bug” wpisanej do programu Natura 2000, podlegającego szczególnej ochronie. Elementem łączącym gminy Hrubieszów i Mircze jest ich typowo rolniczy charakter, z przewijającym się zarysem działań turystyki pieszej, szlakami historycznymi i zabytkowymi.

Obszar ten posiada także tradycje historyczną i społeczną działalności ks. Stanisława Staszica, który w XIX w. utworzył Towarzystwo Regionalne Hrubieszowskie, służące „wspólnemu ratowaniu się w nieszczęściu”. Podniosło to zdecydowanie poziom życia ówczesnych mieszkańców, wpływając na ich aktywność społeczną i postawy obywatelskie. Wynikiem tego było powstanie gminy hrubieszowskiej oraz gmin ościennych, w tym gminy Mircze, które wyrosły ze wspólnoty gospodarczej oraz ze społecznych form życia gromady, stanowiąc początki polskiej paraspółdzielczości, a zarazem ewenement ustrojowy w tamtym czasie.

CELE PROJEKTU

1. OGÓLNE

  • Wsparcie przygotowania strategii rozwoju obszarów wiejskich.

  • Wsparcie procesów tworzenia LGD.

  • Promocja obszarów wiejskich.

  • Mobilizacja ludności do wzięcia aktywnego udziału w procesie rozwoju obszarów wiejskich.

Projekt „Lepsze jutro – program aktywizacji społecznej mieszkańców gminy Hrubieszów i gminy Mircze”, tak jak i w przypadku projektu realizowanego na terenie gmin Grzędy Sokalskiej, ma na celu pobudzenie aktywności i integracji mieszkańców. Zadanie to ma być zrealizowane poprzez utworzenie partnerstwa publiczno–prywatnego (LGD), a także dokonanie z inicjatywy środowisk lokalnych analizy możliwości rozwojowych gminy oraz opracowanie na tej podstawie ZSROW.

W ramach projektu ma nastąpić wsparcie przygotowania strategii rozwoju obszarów wiejskich, wsparcie przy tworzeniu LGD oraz promocja obszarów wiejskich.

REALIZACJA PROJEKTU

Gminy Hrubieszów i Mircze są gminami wiejskimi o niskim stopniu urbanizacji. Praca na roli dla ich mieszkańców stanowi główne źródło utrzymania (ogólna liczba gospodarstw wynosi 7156). Pozostałymi źródłami utrzymania są renty, emerytury, zatrudnienie w oświacie, handlu, administracji, służbie zdrowia.

Na terenie gmin nie występują zakłady przemysłowe. Jedyne funkcjonujące podmioty gospodarcze posiadają niski potencjał ekonomiczny. Zwykle prowadzone są przez osoby fizyczne w zakresie handlu, uboju zwierząt, wyrobu pieczywa. Ostatnio można zauważyć niepokojącą tendencję do likwidacji tych form działalności gospodarczej, co jest powodowane niekorzystnymi unormowaniami prawnymi z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Wzrost aktywności i upodmiotowienia mieszkańców jest możliwy dzięki wspólnemu sformułowaniu ZSROW oraz powołaniu LGD, będącej grupą najbardziej aktywnych i zaangażowanych liderów lokalnej społeczności.

Cele projektu mają być osiągnięte m.in. dzięki organizacji szkoleń z zakresu funkcjonowania wspólnoty samorządowej, opracowaniu analizy SWOT dla tego obszaru, pomocy eksperta przy opracowywaniu ZSROW. Promocja obszarów wiejskich odbędzie się poprzez konferencję podsumowującą realizacje projektu z prezentacją ZSROW oraz LGD, wydanie broszur oraz ulotek, a także poprzez wyjazdy informacyjne do ościennych gmin i poprzez promocję postaci aktywnych mieszkańców gminy Hrubieszów (konkurs „Czapki z głów”).

Konsekwencją działań ma być mobilizacja społeczna zmierzająca do utworzenia grup interesu i ruchów społecznych dla osiągania celów oraz wprowadzenia nowej jakości.

Bogdan Kawałko
Dyrektor Centrum
Informacji Europejskiej
Europe Direct w Zamościu

Literatura:

  1. R. Kamiński, K. Kwatera, Jak budować Zintegrowaną Strategię Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Pilotażowego Programu LEADER+?, Fundusz Współpracy 2005.

  2. Szansa dla polskiej wsi LEADER+, w: Fundusze Europejskie Nr 6 /2005 – V/2006 r.

  3. Projekt: Aktywizacja i współpraca mieszkańców gminy Grzędy Sokolskiej, Łaszczów grudzień 2004.

  4. Projekt: Lepsze Jutro – program aktywizacji społecznej mieszkańców gminy Hrubieszów i gminy Mircze, Hrubieszów, grudzień 2004.

  5. K. Waluch, Wybrane aktualne programy wsparcia Unii Europejskiej, Wyd. Naukowe Novum sp. z o.o., Płock 2004

  6. Leader+ Magazine numery 1/2005, 2/2005, wydany przez Urząd Publikacji Komisji Europejskiej, zespół redakcyjny: Obserwatorium Europejskie dla Obszarów Wiejskich.

  7. Flash News, Leader+ Observatory Countact Point.

 

Wydawca - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, ul.Akademicka 4, tel.63-82-630.
Redakcja - Małgorzata Bzówka (redaktor naczelny),
stali współpracownicy - Joanna Giruć, Katarzyna Kimak, Bogdan Kawałko, Mieczysław Kowerski, 
Anna Krupa, Władysław Molas, Zofia Kiełbińska-Ryń.