ISSN 1505-6058

NR 27 MAJ 2005 R.

CENA 1 ZŁ

 





Gospodarka

EQUAL DLA REGIONU

Nasza uczelnia, przy współpracy partnerów, tj. CASE Doradcy Sp. z o.o. w Warszawie oraz Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, rozpoczęła realizację dużego projektu finansowego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej Unii Europejskiej EQUAL - „System przeciwdziałania powstawaniu bezrobocia na terenach słabo zurbanizowanych”.

Ideą projektu, którego zasięg obejmuje województwa: lubelskie i podkarpackie, jest pomoc przedsiębiorstwom, zwłaszcza małym i średnim (MŚP) oraz ich właścicielom (menedżerom, zatrudnionym pracownikom) w rozwoju działalności, w tym zwłaszcza w przezwyciężaniu zagrożeń gospodarczych, pomoc w budowaniu strategii oraz w rozwiązywaniu problemów prawnych, ekonomicznych i technicznych. Cele te będą realizowane m.in. przez zbudowanie i wdrażanie w przedsiębiorstwach systemu wczesnego ostrzegania o zagrożeniach gospodarczych, zapewnienie MŚP wsparcia doradczego i szkoleniowego, a także ułatwienie nawiązania oraz utrzymywania kontaktów krajowych i międzynarodowych.

Warto zatem bliżej zapoznać się, zarówno z założeniami Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL, jak i opracowanego przez naszą uczelnię projektu, który w drodze konkursu złożonych ofert uzyskał najlepsze noty, wygrywając rywalizację z silnymi konkurentami krajowymi.

Europejska Strategia Zatrudnienia

Jednym z głównych celów Unii Europejskiej jest zwiększenie zatrudnienia i wzrost liczby osób aktywnych zawodowo. W czerwcu 1997 roku został podpisany Traktat Amsterdamski, który wprowadził do Traktatu Rzymskiego nowy rozdział dotyczący zatrudnienia. Zawiera on podstawy prawne Europejskiej Strategii Zatrudnienia, zgodnie z którą państwa członkowskie, określając i prowadząc politykę zatrudnienia zmierzają do realizacji wspólnych celów określonych w Strategii.

Rada UE wytyczyła strategiczne cele unijnej polityki zatrudnienia. Ustalono, że do 2010 roku osiągnięte zostanie w Unii pełne zatrudnienie (co oznacza, że pracować będzie 70% mężczyzn i 60% kobiet). Zwrócono przy tym uwagę na szczególne znaczenie kwalifikacji zawodowych, mobilności i dostępu do kształcenia ustawicznego oraz na potrzebę zintensyfikowania działań na rzecz umożliwienia kobietom łączenia funkcji zawodowych i rodzinnych. W lipcu 2003 roku sformułowano nowe Wytyczne w sprawie zatrudnienia, w których określono główne cele Europejskiej Strategii Zatrudnienia na lata 2004-2010.

Europejski Fundusz Społeczny

Europejski Fundusz Współpracy (EFS) jest najważniejszym instrumentem Unii Europejskiej w zakresie rozwoju zasobów ludzkich oraz przeciwdziałania bezrobociu.

Fundusz wspiera działania podejmowane w ramach Europejskiej Strategii Zatrudnienia. Środki EFS przeznacza się w Polsce na realizację Sektorowego Programu Operacyjnego „Rozwoju Zasobów Ludzkich”, Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego oraz Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL. Priorytety EFS są realizowane w ramach pięciu obszarów wsparcia, które obejmują:

  1. Aktywną politykę rynku pracy, mającą na celu przeciwdziałanie i zapobieganie bezrobociu, przeciwdziałanie zjawisku długotrwałego bezrobocia wśród mężczyzn i kobiet, ułatwianie ponownej integracji z rynkiem pracy długotrwale bezrobotnych, a także wspierania integracji zawodowej ludzi młodych oraz osób powracających na rynek pracy.

  2. Przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia społecznego, w celu ograniczenia zjawiska marginalizacji społecznej i przygotowania osób zagrożonych wykluczeniem do wejścia na rynek pracy, utrzymania zatrudnienia lub powrotu do czynnego życia zawodowego.

  3. Kształcenie ustawiczne, mające na celu ułatwienie i polepszenie dostępu do rynku pracy, a także integrację z rynkiem pracy, podwyższenie i utrzymanie potencjału zatrudnieniowego osób oraz promowanie mobilności zawodowej poprzez zwiększenie dostępu do szkoleń zawodowych, edukacji i doradztwa.

  4. Doskonalenie kadr dla gospodarki oraz rozwój przedsiębiorczości, poprzez promowanie kadr wykwalifikowanych, przeszkolonych i zdolnych do adaptacji do zmiennych warunków pracy, popieranie innowacyjności i potencjału adaptacyjnego w zakresie organizacji pracy, rozwijanie przedsiębiorczości oraz warunków sprzyjających tworzeniu miejsc pracy i podwyższeniu kwalifikacji, rozwój potencjału ludzkiego w sferze badań, nauki i technologii.

  5. Zwiększenie uczestnictwa kobiet w rynku pracy, włącznie z możliwością rozwijania kariery zawodowej, wzrostem dostępu do nowych miejsc pracy, pomocą w uruchamianiu działalności gospodarczej.

Inicjatywa Wspólnotowa EQUAL

Inicjatywa Wspólnotowa EQUAL jest programem Europejskiego Funduszu Społecznego. Głównym celem IW EQUAL, będącej swoistym laboratorium polityki zatrudnienia, jest testowanie i promowanie nowych, innowacyjnych sposobów zwalczania wszelkich form dyskryminacji oraz nierówności na rynku pracy. W ramach IW EQUAL państwa członkowskie mogą poszukiwać nowatorskich metod osiągania celów polityki zatrudnienia i integracji społecznej, a następnie włączyć je do głównego nurtu polityki na poziomie regionalnym, krajowym i europejskim. Cele i zasady wdrażania, wspólne dla wszystkich państw członkowskich, zostały określone w Komunikacie Komisji ustanawiającym wytyczne dla drugiej rundy Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL. Swobodny przepływ dobrych pomysłów z grudnia 2003 roku. Dominująca część środków EFS przeznaczona jest na realizację głównego nurtu polityki zatrudnienia. W Polsce środki EFS przeznaczone będą głównie na finansowanie działań określonych w Sektorowym Programie Operacyjnym „Rozwój Zasobów Ludzkich” (SPO RZL) oraz drugim priorytecie Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR). W latach 2004 – 2006 na realizację IW EQUAL w Polsce przeznaczono ponad 178 mln euro. Wartość środków EFS (stanowiących 75% całości budżetu EQUAL) wyniesie około 133 mln euro, a tzw. współfinansowanie krajowe – ponad 44 mln euro. Podstawą wdrażania EQUAL w Polsce jest Program Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL (PIW). W dokumencie tym zostały określone cele oraz działania, jakie zostały przyjęte w ramach realizacji programu. Zawarto w nim szczegółową analizę rynku pracy, uwzględniającą nierówności i przejawy dyskryminacji, a także system wdrażania i finansowania IW EQUAL w Polsce w latach 2004 – 2006. Zapisy PIW zostały uszczegółowione w Uzupełnieniu Programu, którego głównym celem jest zapewnienie prawidłowego zarządzania, monitorowania i oceny realizacji programu.

Działania realizowane w ramach IW EQUAL wpisują się również w kontekst działań na rzecz przeciwdziałania wykluczenu społecznemu. Wspólne cele w zakresie integracji społecznej to: ułatwianie wszystkim dostępu do zatrudnienia, dóbr i usług; zapobieganie ryzyku wykluczenia społecznego; wsparcie dla najsłabszych grup społecznych; mobilizacja wszystkich odpowiednich podmiotów.

Program EQUAL stwarza możliwości identyfikacji i przewidywania zmian na rynku pracy, jak też wyposaża w nowe narzędzia monitorowania, zapobiegania i rozwiązywania wykrytych problemów.

Program EQUAL dla regionu

Projekt, którego tematem jest „SYSTEM PRZECIWDZIAŁANIA POWSTAWANIU BEZROBOCIA NA TERENACH SŁABO ZURBANIZOWANYCH” swoim zasięgiem obejmuje województwa lubelskie i podkarpackie, jest realizowany w ramach tematu Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL – wspieranie zdolności przystosowawczych przedsiębiorstw i pracowników do zmian strukturalnych w gospodarce oraz wykorzystania technologii informatycznych i innych nowych technologii. Całkowity czas realizacji programu przewidziano na lata 2005 – 2008. Natomiast zakres finansowy projektu wynosi 2,5 mln EURO.

Grupę Zarządzającą, zbudowaną wg tzw. metody „parasolowej”, tworzą Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu - jako lider projektu - oraz Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie i CASE – Doradcy sp. z o.o. w Warszawie – jako partnerzy główni projektu.

Partnerstwo

Partnerstwo krajowe tworzą następujące instytucje, firmy i organizacje: Urzędy Statystyczne w Lublinie i Rzeszowie, Wojewódzkie Urzędy Pracy w Rzeszowie i Lublinie, Powiatowe Urzędy Pracy w Mielcu, Zamościu i Rzeszowie, Miejskie Urzędy Pracy w Lublinie, Unia Szefów Firm Zamojszczyzny, Wschodni Klub Techniki i Racjonalizacji, NSZZ Solidarność Region Rzeszowski, r-BIT Rzeszów, Stowarzyszenie Promocji i Przedsiębiorczości w Rzeszowie, Krajowa Izba Gospodarcza, RZFSNT NOT w Zamościu, Izba Przemysłowo – Handlowa w Rzeszowie, Business Centre Club Rzeszów, E-service.

Natomiast w skład partnerstwa ponadnarodowego wchodzą następujące partnerstwa wyłonione w drodze ogólnoeuropejskiego konkursu ofert:

  • Benchlearning grenzenlos – beteiligungsorientierte Lernstätten in KMU
    Organizacja zarządzająca: IHK-Projektgesellschaft mbH (Niemcy)

  • JOB POINTS
    Organizacja zarządzająca: Obchodní a hospodářská komora (Czechy)

  • Multiplic@
    Organizacja zarządzająca: PRINCIPADO DE ASTURIAS (Hiszpania)

  • SME Power Added (Virtaa firmaan – voimaa verkostoista)
    Organizacja zarządzająca: Employment and Economic Development Centre for North Karelia (Finlandia)

  • System przeciwdziałania powstawaniu bezrobocia na terenach słabo zurbanizowanych

Organizacja zarządzająca: Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu (Polska).

Celem tworzonego Partnerstwa na Rzecz Rozwoju jest integracja, funkcjonujących w słabo zurbanizowanym regionie Polski wschodniej, stowarzyszeń i organizacji gospodarczych, w szczególności: MSP, instytucji samorządowych, szkół wyższych, firm badawczych oraz organizacji pracodawców i pracowników wokół problemów:

  • przygotowania i zastosowania trwałych, nowoczesnych systemów wspomagania MSP w celu zapobiegania ich upadłości oraz wdrażania nowych metod, zwłaszcza informatycznych, w tym zastosowania informatyki w zarządzaniu i działalności gospodarczej,

  • wspierania i utrzymania zatrudnienia przez pracowników, których kwalifikacje należy dostosować do wymagań stawianych przez gospodarkę rynkową i społeczeństwo informacyjne,

  • rozwoju metod i świadomości dotyczącej potrzeby szkolenia ustawicznego jako elementu nowoczesnej działalności gospodarczej.

W ramach Partnerstwa na Rzecz Rozwoju planuje się zrealizowanie programu doświadczalnego, pilotażowych badań w firmach MSP, polegającego na zastosowaniu w praktyce, zinformatyzowanego systemu wczesnego ostrzegania przedsiębiorców o zagrożeniu upadłością firmy oraz wdrożenie systemów wspierania zdolności przystosowawczych przedsiębiorstw i pracowników do zmian strukturalnych w gospodarce i zwiększania zdolności konkurencyjnej MSP.

W ramach działań pilotażowych planuje się w ciągu roku objęcie wsparciem 50 firm zatrudniających od 10 do 250 osób (z 4 powiatów) oraz szkoleniem ok. 120 pracodawców i ok. 150 pracowników z firm bezpośrednio zagrożonych, jak również osób (pracodawców i pracowników) zainteresowanych nowymi metodami diagnozy przedsiębiorstw lub informatycznymi metodami pracy.

W ramach badań głównych planuje się udzielenie pomocy eksperckiej 160 zagrożonym MSP z województw lubelskiego i podkarpackiego oraz niezbędne szkolenie ok. 400 pracodawców i ponad 800 pracowników.

Partnerstwo na Rzecz Rozwoju pozwoli na wykorzystanie najlepszych praktyk polskich i zagranicznych instytucji społecznych, gospodarczych oraz praktyki ponadnarodowej w zbudowaniu przyjaznego dla firm MSP modelu zabezpieczenia działalności, zawierającego takie moduły, jak:

  • system ostrzegania o zagrożeniach gospodarczych, w tym o możliwości likwidacji miejsc pracy,

  • system naprawczy uwzględniający rzeczywiste potrzeby gospodarcze zbadanych firm (na podstawie dotychczasowych ustaleń dotyczą one głównie planowania, marketingu i nowoczesnych metod zarządzania firmą, produktem oraz zasobami ludzkimi),

  • szkolenia pracodawców i pracowników w nowych specjalnościach z uwzględnieniem technik informatycznych ze szczególnym dostosowaniem ich do wieku, płci i możliwości percepcyjnych pracowników.

Działania te pozwolą osiągnąć cel główny Tematu F, tj.: wspieranie zdolności dostosowania się firm i pracowników do strukturalnych zmian gospodarczych oraz wspieranie wykorzystania technologii informacyjnych i innych nowych technologii, poprzez:

  • zlikwidowanie niewystarczającego przygotowania MSP w województwie lubelskim i podkarpackim do wymagań gospodarki unijnej i informatyzacji zarządzania,

  • rozszerzenie i podniesienie poziomu kwalifikacji pracowników oraz dostosowanie ich do wymagań stawianych przez gospodarkę rynkową i społeczeństwo informacyjne,

  • wyrobienie u pracodawców nawyku ustawicznego doskonalenia, a u pracowników traktowania szkolenia jako standardowego i istotnego elementu zapewnienia sobie pracy i wspomagania konkurencyjności firmy.

Planowane działania w projekcie wypełniają założenia określone w Programie Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL w kwestii horyzontalnej, tj. rozwój społeczeństwa informacyjnego i wdrożenie do praktyki gospodarczej i społecznej zasad ustawicznego szkolenia dla pracodawców i pracowników, poprzez wzrost poziomu innowacyjności firm MSP oraz przygotowanie MSP do adaptowania przez pracodawców i pracowników nowych systemów organizacji pracy: e-pracy, monitoringu, pracy rotacyjnej, outplacementu, pracy w niepełnym wymiarze. Sprzyjać to będzie także zrównoważonemu rozwojowi regionalnemu. Istotnym elementem w realizacji tego celu będzie także wykorzystanie doświadczeń partnerów zagranicznych w zakresie e-pracy i e-learningu.

Innowacyjność projektu

Projekt zakłada innowacyjne rozwiązanie w osiągnięciu celu głównego, jakim jest zmniejszenie bezrobocia na skutek procesowego podejścia do zagadnień utrzymania miejsc pracy w sektorze MSP, na terenach słabo zurbanizowanych.

Istotą innowacyjności proponowanego tematu jest:

  • skoncentrowanie działań zarówno na pracodawcach, jak i pracownikach MSP,

  • zwalczanie bezrobocia nie w sposób następczy, ale w formie działań wyprzedzających, zmierzających do zapobiegania powstawaniu bezrobocia,

  • zastosowanie nowoczesnych metod, w tym zwłaszcza systemu wczesnego ostrzegania oraz narzędzi informatycznych w MSP w regionach słabo zurbanizowanych, w których dotychczas MSP nie mogły (brak środków finansowych i niedostateczna informacja) i nie potrafiły korzystać z takich metod,

  • zastosowanie nowoczesnych metod ekonomicznych i informatycznych w nowym obszarze – do zapobiegania powstawaniu bezrobocia przez wspomaganie firm zagrożonych.

Innowacyjność projektu wynika z podejścia metodologicznego do rozwiązania problemów celu głównego, tj. utrzymania miejsc pracy, przez opracowanie i wdrożenie systemu wczesnego ostrzegania o zagrożeniach firm MSP, obejmującego w szczególności:

  • barometr nastrojów gospodarczych

  • ostrzeżenia na poziomie makro

  • wskaźnik ryzyka upadłości oraz informację o zagrożeniach zewnętrznych ostrzeżenia na poziomie mikro.

Celem projektu jest stworzenie narzędzia umożliwiającego kierownikom firm samodzielną ocenę oraz prognozowanie przyszłej kondycji ekonomiczno-finansowej firmy. Dotychczas takie metody nie były stosowane i nie były dostępne dla większości MSP.

Metodologia opracowania wskaźników ostrzegania w wybranych (zbadanych) branżach będzie przygotowana w oparciu o innowacyjny sposób analizy przypadków upadłych firm, polegający na wielowątkowym badaniu ścieżek upadłości, a następnie stworzeniu modeli ekonometrycznych odpowiednich dla firm w wybranych branżach.

Utworzone partnerstwo na poziomie krajowym i ponadnarodowym pozwoli na szerokie porównanie i udoskonalanie metodologii, wzajemną wymianę doświadczeń, wspólne testowanie badań w warunkach regionalnych, krajowych i międzynarodowych, co pozwoli na opracowanie modeli wczesnego ostrzegania, które mogą być uniwersalnym narzędziem, możliwym do zastosowania w słabo zurbanizowanych regionach UE.

Bogdan Kawałko

BIBLIOGRAFIA:

  1. Wniosek WSZiA w Zamościu złożony do Funduszu Współpracy o dofinansowanie Działania 1 w ramach programu operacyjnego – Program Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL, Zamość 2004.

  2. EQUAL Przewodnik współpracy ponadnarodowej 2004 – 2008, Biuro Koordynacji Kształcenia Kadr, Fundacja „Fundusz Współpracy”, Warszawa 2005 r.

  3. Inicjatywa Wspólnotowa EQUAL, Informator dla Wnioskodawców, Ministerstwo Gospodarki i Pracy, Fundacja Fundusz Współpracy, Warszawa 2004 r.

  4. Załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 sierpnia 2004 r., (Dz.U. Nr 189, poz. 1948)
    www.equal.mgpips.gov.pl

 

 

Wydawca - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, ul.Akademicka 4, tel.63-82-630.
Redakcja - Małgorzata Bzówka (redaktor naczelny),
stali współpracownicy - Joanna Giruć, Katarzyna Kimak, Bogdan Kawałko, Mieczysław Kowerski, 
Anna Krupa, Władysław Molas, Zofia Kiełbińska-Ryń.