ISSN 1505-6058

NR 26 MARZEC 2005 R.

CENA 1 ZŁ

 

Cudze chwalicie, swego nie znacie

HISTORIA BALONU

Andrzej Niezgoda i Jan Jakubowski, instruktorzy modelarstwa lotniczego i kosmicznego Aeroklubu Polskiego zorganizowali 20 marca 1988 r. na Rynku Wielkim w Zamościu I Centralne Zawody Modeli Balonów o "Mały Puchar Gordona Bennetta". Siedem lat później nasza uczelnia w ramach Dnia Otwartego zorganizowała pokaz modeli balonów. Totalny przypadek w zbieżności dat może być dobrą wróżbą na początek ciekawego przedsięwzięcia.

Pionierami, którzy dokonali udanej próby lotu balonu wykonanego z papieru i płótna, napełnionego ogrzanym powietrzem, są francuscy przemysłowcy, bracia Montgolfier, Joseph Michel (1740-1810) i Jacques Etienne (1745-1799), członkowie Francuskiej Akademii Nauk. To historyczne wydarzenie miało miejsce 5 czerwca 1783 r. w Annonay.

Kilka miesięcy później, tj. 19 września w Wersalu wypuścili balon z owcą, kogutem i kaczką. Pierwszym człowiekiem w historii lotnictwa, który wzniósł się w powietrze na balonie był J.F. Pilatre de Rozier (15 października 1783 r).

Jeśli chodzi o osiągnięcia polskich konstruktorów, to pierwszy model balonu na ogrzane powietrze, skonstruowany przez nadwornego chemika króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, wzniósł się w powietrze 12 lutego 1784 roku z tarasu Zamku Królewskiego w Warszawie. Pierwszy wzlot balonu wolnego nad Warszawą miał miejsce w 1789 r. Francuz Jean Pierre Blanchard wraz z pasażerem wzleciał balonem gazowym z ogrodu Foksal w Warszawie i po 49 minutach wylądował po drugiej stronie Wisły.

W okresie międzywojennym, Polska zajmowała znaczącą pozycję w sporcie balonowym, a to za sprawą wielkich sukcesów Franciszka Hynka, który uczestniczył w słynnych międzynarodowych zawodach balonowych o puchar Gordona Bennetta, dwukrotnie zdobywając go w roku 1933 i 1934.

W historii powojennej, po 40 latach przerwy, wznowiono rozgrywanie tych prestiżowych zawodów. Był to rok 1979 w USA. Wówczas polskie barwy reprezentowała załoga Stefan MakneGromosław Czempiński, która zajęła 16. miejsce.

Jeśli chodzi o sport balonowy na terenie Zamojszyzny, to do roku 1980 trudno jest znaleźć jakiekolwiek wzmianki na ten temat. Dopiero w roku 1980 rozpoczęto budowę modeli balonów w Klubie Modelarskim "Locik" przy Klubie Garnizonowym w Zamościu. Od tego czasu, co roku z kilkoma przerwami odbywają się zawody modeli balonów na ogrzane powietrze na Rynku Wielkim w Zamościu. W roku 1988 instruktorzy modelarstwa lotniczego i kosmicznego Aeroklubu Polskiego, Andrzej NiezgodaJan Jakubowski opracowali regulamin zawodów modeli balonów i przy wsparciu wielu ludzi dobrej woli w dniu 20 marca 1988 r. na Rynku Wielkim w Zamościu rozegrano I Centralne Zawody Modeli Balonów o "Mały Puchar Gordona Bennetta". Uczestniczyły w nich ekipy z Zamościa, Tomaszowa Lubelskiego, Czarnej Białostockiej, Kielc i Wrocławia. Razem startowało 31 zawodników.

Od tej pory, co roku, w różnych miastach rozgrywane są zawody modeli balonów Klasy FB, którym nadano rangę Mistrzostw Polski. W roku 2005 takie mistrzostwa odbędą się w dniach 2-3 kwietnia w Ostrowie Wielkopolskim.

W Zamościu modele balonów można budować i uzyskać fachową pomoc w Pracowni Modelarskiej na Osiedlu Zamoyskiego i w Pracowni Modelarskiej przy Państwowym Domu Dziecka (jeszcze w latach 80. na terenie miasta istniało 10 modelarni). Aktywnymi ośrodkami, gdzie buduje się nie tylko modele balonów, są Tomaszów Lubelski, Chełm i Włodawa.

Opracował instruktor modelarstwa
Andrzej Niezgoda

 

 

Wydawca - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, ul.Akademicka 4, tel.63-82-630.
Redakcja - Małgorzata Bzówka (redaktor naczelny),
stali współpracownicy - Joanna Giruć, Katarzyna Kimak, Bogdan Kawałko, Mieczysław Kowerski, 
Anna Krupa, Władysław Molas, Zofia Kiełbińska-Ryń.