ISSN 1505-6058

NR 25 GRUDZIEŃ 2004 R.

CENA 1 ZŁ

 





WALKA O STANDARDY

Podjęta przez polski parlament walka o przestrzeganie prawa i zasad w sprawowaniu władzy to walka pomiędzy dwoma skrajnymi podejściami w procesach podejmowania decyzji.

Pierwszym, związanym z tzw. uznaniowością urzędników oraz drugim związanym z ściśle określonym postępowaniem proceduralnym. Pierwsze podejście jest reliktem systemów totalitarnych. Tu wszechwładny urzędnik, poddawany naciskom politycznym i lobbingowi jest ostatecznym decydentem. ON decyduje o podziale funduszy, o przydziale dotacji, o tym, kto ma wygrać przetarg itp. W takim podejściu rodzi się wszechogarniająca korupcja.

Politycy polscy jednak nie widzą skutecznego sposobu walki z korupcją. Powoływanie kolejnych komisji śledczych stanowi jedynie element diagnozy stanu zarządzania państwem. Niestety polscy politycy obojętnie przechodzą obok potężnego dorobku współczesnych systemów demokratycznych. Tym dorobkiem jest standaryzacja procesów podejmowania decyzji i procesów zarządzania projektami. To jest istota drugiego podejścia w którym wszyscy interesariusze mają możliwość uczestnictwa w procesie podejmowania decyzji wg ustalonej procedury. Wykorzystuje się tu metody naukowe wypracowane na gruncie teorii podejmowania decyzji, badań operacyjnych i teorii zarządzania.
Nonszalancja z jaką polscy politycy podchodzą do wielu skomplikowanych problemów zarządzania państwem prowadzi z jednej strony do lekceważenia dorobku naukowego a z drugiej strony do opłakanych skutków źle podjętych decyzji i wieloznacznych ocen procesów podejmowania decyzji.

Sądzę, iż polskie środowisko naukowe nie powinno obojętnie przyglądać się takim praktykom. Należy tu pokazać te standardy i metody, które są wprowadzone przez ministerstwa Stanów Zjednoczonych oraz Unii Europejskiej.
W pierwszej części cyklu: "Walka o standardy" przedstawię standard ANSI/EIA-748-1998 obejmujący standaryzację procesu kontroli projektów.

Standard obejmuje metodę EV (Earned Value) tj. metody obliczania wartości wykonania zadań określonych harmonogramem w ustalonym momencie przeprowadzanej kontroli projektu. Standard został przygotowany przez Ministerstwo Obrony USA w latach 60-tych. Następnie metoda EV stała się obowiązkowym standardem kontroli projektów finansowanych przez agencje rządowe, programów międzynarodowych (m.in. finansowanych przez Bank Światowy) i projektów realizowanych w ramach dużych organizacji i korporacji (np. IBM).

Dlaczego ten standard uważam za najbardziej istotny? Obecnie w Polsce przystępuje się do realizacji projektów w ramach funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. Powstaje system monitoringu wykorzystania tychże funduszy. Jeżeli jednak nie będą przyjęte precyzyjne metody kontroli w jednostkach zarządzających funduszami to może zaistnieć wiele problemów związanych z rozliczaniem poszczególnych projektów. Jednostki samorządu terytorialnego oraz podmioty gospodarcze prowadzące projekty powinny zarządzać nimi z uwzględnieniem metodologii Project Management. Praktycznie nie da się skutecznie zarządzać procesami harmonogramowania, przydziału zasobów, budżetowania, śledzenia realizacji zadań, raportowania bez wykorzystania odpowiedniego systemu komputerowego. Jednym z takich systemów wykorzystującym metodę CPM (metodę ścieżki krytycznej) jest oprogramowanie MS Project.

Zilustrowany na wykresie Gantta harmonogram projektu przedstawia się w wersji planowanej i realizowanej. Każde zadanie lub operacja ma przyporządkowany określony koszt. W ustalonym momencie kontroli można przy pomocy wystandaryzowanej metody EV obliczyć następujące parametry kontrolne:

  1. Planowany koszt operacji ujętych harmonogramem 
    BCWS (Budgeted Cost of Work Schedule)

  2. Wartość wykonania operacji zrealizowanych
    w relacji do planowanego budżetu BCWP 
    (Earned Value of Budgeted Cost of Work Performed

  3. Aktualny koszt operacji zrealizowanych ACWP 
    (Actual Cost of Work Performed)

  4. Odchylenie od harmonogramu SV (Schedule Variance): 
    SV = BCW - BCWS

  5. Odchyłka kosztów CV (Cost Variance): 
    CV = BCWP - ACWP

  6. Wartość planowaną projektu BAC (Budget at Completion)

  7. Wartość szacowaną projektu EAC (Estimate at Completion)

  8. Odchylenie od budżetu VAC (Cost Variance at Completion): 
    VAC = BAC - EAC.

Standard obejmuje również wzór raportu, który stanowi główny dokument przeprowadzanej kontroli realizacji projektu. Metoda jest wykorzystywana do usuwania odchylenia od harmonogramu oraz odchylenia od planu budżetu. Metoda EV jest uwzględniona w standardowym leksykonie zarządzania projektami PMBOK® (Project Management Body of Knowledge) opracowanego przez Project Management Institute.

Ten opatentowany standard (PA 19073-3299 USA American National Standard ANSI/PMI 99-001-2004) przedstawię w następnym numerze Naszego Forum.

Literatura dostępna w bibliotece Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu:

  1. Alan Webb. Using Earned Value. A project manager`s guide.
    Gower 2003

  2. A Guide to the Project Management Body of Knowledge. 
    Third Edition 2004 Project Management Institute

Jan Andreasik

 

Wydawca - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, ul.Akademicka 4, tel.63-82-630.
Redakcja - Małgorzata Bzówka (redaktor naczelny),
stali współpracownicy - Joanna Giruć, Katarzyna Kimak, Anna Sacewicz, Bogdan Kawałko, Władysław Molas.