ISSN 1505-6058

NR 25 GRUDZIEŃ 2004 R.

CENA 1 ZŁ

 


Uczestnicy spotkania odwiedzili gospodarstwo Steinrausch, specjalizujące się w hodowli kóz.
fot. arch. zkr

Odwaga do wprowadzania nowych rozwiązań w swoim gospodarstwie czy w swoim najbliższym otoczeniu muszą zaowocować.
fot. arch. zkr


AGRO- info

CARREFOUR - OZNACZA SPOTKANIE

Twierdzenie iż warto korzystać z dobrych pomysłów, wypróbowanych w praktycznym działaniu, znalazło uzasadnienie w ocenie wyjazdu studyjnego, w którym miałam okazję uczestniczyć w dniach 19-25 września br. Wyjazd ten przeznaczony był dla osób prowadzących ośrodki informacji europejskiej działające w Sieci Agro-Info. Trasa naszej podróży wiodąca przez Niemcy, Belgię i Holandię miała na celu zapoznanie uczestników z sieciami informacyjnymi w krajach Unii Europejskiej oraz pokazanie możliwości szkolenia i aktywizowania mieszkańców obszarów wiejskich w zakresie różnicowania działalności na wsi.

Nie ukrywam, że było to również miłe spotkanie dobrych znajomych działających w sieci Agro-Info. Zasada częstych kontaktów pomiędzy naszymi ośrodkami owocuje rzeczywistymi przyjaźniami podtrzymywanymi przez e-mail, wymianę fachowych informacji i zasadę iż nikt w sieci nie pozostaje bez pomocy.

Po wielogodzinnej podróży, wieczorem 19 września dotarliśmy do położonego 70 km od Hamburga miasta - Lüneburga. Wieczorne zwiedzanie starówki utwierdziło nas w przekonaniu, że warto odwiedzić to urocze, zabytkowe miasto słynne z imponującego ratusza budowanego od 1230 r.

20 września program rozpoczął się od wizyty w Ośrodku Carrefour Lüneburg, przy siedzibie Regencji okręgowej w Lüneburgu. Carrefour jest forum dla obszarów wiejskich oferującym informacje i doradztwo, a nazwa pochodzi z języka francuskiego i oznacza spotkanie lub skrzyżowanie.

Ośrodki Carrefour pełnią misję podobną do Ośrodków sieci Agro-Info funkcjonujących w Polsce. Carrefoury powstały pod koniec lat 70., gdy pojawiły się możliwości pozyskania wsparcia finansowego z funduszy strukturalnych. Parlament Europejski zlecił wtedy Komisji Europejskiej tworzenie sieci ośrodków informacyjnych dla obszarów wiejskich. W Europie jest obecnie ok. 140 ośrodków Carrefour, w tym na terenie Niemiec 12.

Działalność ośrodków Carrefour nie jest ograniczona ścisłymi regułami. Jednostka ubiegająca się o status Carrefour musi mieć doświadczenie w działalności informacyjnej dla terenów wiejskich, wiedzę o tematyce europejskiej i dobre kontakty z miejscowymi władzami i środowiskami. O utworzenie ośrodka mogą się ubiegać różne organizacje, firmy konsultingowe, ośrodki edukacyjne, stowarzyszenia, itp.

Ośrodek Carrefour w Lüneburgu powstał w 1996 r. gdy dało się zauważyć zwiększone zapotrzebowanie na informację europejską w regionie. Bieżąca działalność ośrodka to informacja, doradztwo i konsultacje, a także tworzenie własnych projektów.

Carrefour posiada własną sieć informacyjną, współpracowników z różnych instytucji, dzięki którym może przekazywać informacje bliżej społeczeństwa. Sieć została utworzona w ramach programu transferu wiedzy i technologii RITS. W tej sieci współpracują wszystkie ważne instytucje i organizacje z regionu.

Innym godnym przeniesienia na grunt Polski pomysłem jest sieć współpracy europejskiej o nazwie "Dziedzictwo Kulinarne". Zapoczątkowany w 1995 r. na wyspie Bornholm (Szwecja) program, ma on na celu zachowanie tradycyjnej kuchni regionalnej jako swoistego dziedzictwa kultury europejskiej, które powinno być kultywowane, chronione i propagowane zarówno wśród mieszkańców danego regionu jak i wśród turystów. W 1997 r. uformowała się sieć ośrodków realizujących ten program, która obejmuje obecnie 21 regionów europejskich z następujących państw - Szwecja, Hiszpania, Norwegia, Finlandia, Włochy, Litwa, Czechy i Niemcy. Dla całej sieci obowiązują te same kryteria działania, posługiwanie się logo, zasady marketingu, regularne spotkania przedstawicieli.

W Neetze k/Lüneburga odwiedziliśmy gospodarstwo rodzinne państwa Bodo i Dagmary Strampe, uczestników projektu "Kuchnia Regionalna" realizowanego przez Carrefour Lüneburg . Gospodarstwo specjalizuje się w uprawie szparagów białych i zielonych oraz borówki amerykańskiej. Dzieci gospodarzy, przejmujące gospodarstwo, korzystają z unijnej pomocy dla młodych rolników i podnoszą stale swoje kwalifikacje.

Inny pomysł na różnicowanie działalności na wsi przedstawiono nam w powiecie Nordhorn leżącym na zachodnim krańcu Dolnej Saksonii przy granicy z Holandią. Występują tam niewielkie obszarowo gospodarstwa, nie przynoszące wystarczających dochodów. Dlatego też właściciele tych gospodarstw poszukują ich dodatkowych źródeł. Realizują m.in. projekt, który uzyskał dofinansowanie Ministerstwa Ochrony Konsumenta, Wyżywienia i Rolnictwa. Niemiec. Projekt obejmuje świadczenie trzech rodzajów usług: organizację wycieczek pieszych, rowerowych oraz specjalnie przystosowanym do tego celu samochodem, obejmujących zwiedzanie okolicy (wiatraki, elektrownie wodne, bogate zabytki kultury sakralnej itp. ), kursy kreatywności dla kobiet z regionu (przygotowywanie posiłków, umiejętność pracy w zespole, kalkulowania kosztów przygotowywanych potraw regionalnych, dekoracji i inne), organizacja przyjęć, pikników (dla rodzin , firm, turystów).

W ramach Projektu utworzone zostało Stowarzyszenie Usługowe Kobiet, które prowadzi biuro pośrednictwa usług i wspomaga członkinie w pozyskiwaniu zleceń i co za tym idzie - dodatkowego dochodu.

Kolejny dzień 21 września powitaliśmy w Bonn, od rana uczestniczyliśmy w wykładach w "Andreas Hermes Akademie". Jest to doskonale zorganizowana placówka edukacyjna należąca do Związku Rolnictwa Niemieckiego. Dr Peter Pascher, dyrektor AHA zapoznał nas z działalnością akademii, a kolejny prelegent przedstawił modelowy projekt "Aktywne regiony" realizowany w wybranych 18 regionach na terenie Niemiec (chętnych do udziału w projekcie było 200 regionów). Projekt uświadomił nam, jak inicjatywa oddolna w regionie powoduje poczucie wspólnoty i przekonania, że można zrobić coś pożytecznego dla społeczności lokalnej i rozwoju swojej najbliższej okolicy.

Dyskusje związane z pomysłami, jak nowe doświadczenia wykorzystać w codziennej pracy, przerwaliśmy na czas zwiedzania katedry w Kolonii i zabytków Bonn - niezapomniane wrażenia.

W środę 22 września wczesnym rankiem wyruszyliśmy na południe do landu Nadrenia-Palatynat, gdzie w mieście Prüm, (którego historia sięga 720 r n.e.), odwiedziliśmy ośrodek Carrefour i wysłuchaliśmy 2 wykładów "Działalność ośrodka Carrefour w parku Krajobrazowym Sudeifel" oraz "Zarządzanie strukturą agrarną - poprawa struktury agrarnej w Nadrenii - Palatynat". Okazało się, że problemy rozdrobnionego, mało efektywnego rolnictwa, są tam podobne naszym problemom, a przekonanie starszych rolników o konieczności scalania gruntów napotyka na te same opory co w Polsce.

Christine Widera, kierownik regionu modelowego Bittburg - Prüm w projekcie "Aktywne regiony", przekazała naszej grupie informacje o promocji marki regionalnej Eifel (Eifel to górzysty obszar pomiędzy granicą niemiecko-francuską , rzeką Mozelą i Renem) i działalności organizacji "Ofensywa jakościowa hotelarstwa i gastronomii z regionu Eifel". Odwiedziliśmy członków tej organizacji - właścicieli "Hotelu Wiejskiego Am Wenzelberg" oraz gospodarstwo Steinrausch, specjalizujące się w hodowli kóz i produkcji serów kozich.

Oba przedsięwzięcia łączą aktywność i odwagę właścicieli oraz potwierdzenie tezy, iż do sukcesu dochodzi się ciężką pracą. Nie bez znaczenia jest także podpatrywanie dobrych wzorców, jakie właściciele hotelu czerpali z tradycji rodzinnych i regionalnych oraz z doświadczeń regionu Tyrol. Hodowca kóz przepracował wraz z żoną 4 lata w Szwajcarii, aby poznać tajniki serowarstwa i hodowli a zdobyta wiedza teraz procentuje w ich działalności.

Bardzo pracowity dzień zakończyliśmy wieczorem w miejscowości Kröv w malowniczej dolinie Mozeli, gdzie na stromych zboczach spadających w stronę rzeki uprawiana jest od stuleci winorośl. Winnice Staffelter Hof historię swoją datują od 862 roku a od wielu już lat prowadzone są przez kolejne pokolenia rodziny Klëin. Właściciele przedstawili nam cały cykl produkcyjny w winnicy, podzielili się doświadczeniami z prowadzenia hotelu i restauracji i zaprosili na lampkę świetnego wina. Na marginesie dodam, że od 10 lat przy zbiorze winogron w tym gospodarstwie pracują ci sami Polacy, których państwo Klëin określili jako niezwykle sumiennych, odpowiedzialnych i pracowitych (!!!!) , a wino leżakuje w beczkach z polskiego dębu wyprodukowanych nieopodal Kielnarowej (świat jest mały !!).

O świcie 23 września wyruszyliśmy z Bonn do Brukseli. Tu czekały nas ciekawe spotkania z Pedro Brosei w biurze obserwacyjnym programu LEADER+ oraz z Gunnarem Matthiesenem z TECIS Team Europe. Aktualności dotyczące programu LEADER+ są przydatne w przededniu rozpoczęcia tego programu w Polsce, a wiedza o sieciach informacyjnych Carrefour i Info-Points Service sprawdzonych w "starej" Unii, powinna pomóc w tworzeniu sprawnych sieci informacyjnych w Polsce.

W przedstawicielstwie Polski przy Komisji Europejskiej powitał nas dr Władysław Piskorz, a następnie wygłosił wykład dotyczący efektów negocjacji w dziedzinie rolnictwa z polskiego punktu widzenia. Wykład wywołał ożywioną dyskusję, którą kontynuowaliśmy podczas wieczornego zwiedzania Brukseli.

Aby porównać jak ośrodki Carrefour funkcjonują w Holandii i jak w tym kraju rolnicy radzą sobie z problemami, 24 września pojechaliśmy do Carrefour Limburg. Wykład w siedzibie ośrodka wzbogacony został o wizytację projektu "Boergondisch Rijk" realizowanego przez grupę młodych rolników poszukujących różnych źródeł dochodu poza prowadzeniem tradycyjnych gospodarstw. Produkcja pieczarek, odchów kurcząt, nowoczesne gospodarstwo mleczarskie a do tego sklep wiejski sprzedający część produkcji - to inicjatywy, które pozwalają różnicować produkcję i czynić ją bardziej opłacalną i mniej ryzykowną. Rolnicy holenderscy zdradzili nam, że obawiają się produktów polskiego rolnictwa na unijnym rynku. W ich odczuciu są to produkty atrakcyjne dla konsumentów, choćby ze względu na bardziej ekologiczne metody produkcji.

25 września zebraliśmy się po raz ostatni w sali wykładowej Andreas Hermes Akademie w Bonn i z rąk jej dyrektora odebraliśmy dyplomy potwierdzające odbycie szkolenia. Powrotna droga upływała na pisaniu raportu z wyjazdu, porządkowaniu materiałów i notatek, co na doskonałych niemieckich autostradach nie było uciążliwe.

Doświadczenia z wyjazdu wykorzystuję już w pracy ośrodka Agro-Info, a wnioski ?

Pierwszy i może najważniejszy - przekonaliśmy się, że nie ustępujemy naszym kolegom z odwiedzanych ośrodków wiedzą fachową, orientujemy się w sprawach związanych z rozwojem obszarów wiejskich, jesteśmy zorientowani w zmianach Wspólnej Polityki Rolnej.

A kolejne wnioski można streścić krótko - systematyczna praca, aktywność w pozyskiwaniu informacji, odwaga do wprowadzania nowych rozwiązań w swoim gospodarstwie czy w swoim najbliższym otoczeniu muszą zaoowocować. I jeszcze jedno - inspiracji do działania szukajmy w najbliższym otoczeniu, w tradycji regionu i w dziedzictwie kulturowym oraz w mądrości ludzi, którą trzeba tylko dostrzec. Europa da się lubić, bo Europa to my.

Zofia Kiełbińska - Ryń

 

Wydawca - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, ul.Akademicka 4, tel.63-82-630.
Redakcja - Małgorzata Bzówka (redaktor naczelny),
stali współpracownicy - Joanna Giruć, Katarzyna Kimak, Anna Sacewicz, Bogdan Kawałko, Władysław Molas.