ISSN 1505-6058

NR 20 PAŹDZIERNIK 2003 R.

CENA 1 ZŁ


  

Dydaktyka

Jakość przedmiotu dydaktycznego

W dyskusji nad jakością uczelni wyższej praktycznie nikt nie definiuje jakości przedmiotów dydaktycznych, z których składa się plan zajęć studiów. Wymagania ministerialne koncentrują się głównie wokół dwóch czynników: liczby kadry ze stopniami naukowymi i przestrzegania realizacji coraz większej liczby godzin dydaktycznych wg ustalanych centralnie standardów. Ocena uczelni w różnorodnych rankingach koncentruje się na cechach statystycznych obejmujących stan kadrowy, infrastrukturę uczelnianą (sale dydaktyczne, zbiory biblioteczne, laboratoria komputerowe, czytelnie, akademiki itp.), uprawnienia do prowadzenia studiów magisterskich, uprawnienia do nadawania stopni naukowych, ocenę absolwentów itp.

Wszystkie te kryteria określają zewnętrzny obraz uczelni widziany często oczami specjalistów od marketingu. Promocyjny charakter opisu uczelni może zamazywać to, co jest najistotniejsze: KSZTAŁTOWANIE UMIEJĘTNOŚCI STUDENTÓW BEZPOŚREDNIO NA ZAJĘCIACH DYDAKTYCZNYCH.

Na progu nowego roku akademickiego zwracam się do wszystkich dydaktyków od asystentów do profesorów tytularnych z pytaniem: W jaki sposób Pani/Pan kształtuje umiejętności studentów w trakcie realizacji swoich zajęć?

Metody wyceny projektów.

Odpowiadając na to pytanie, trzeba najpierw ustalić listę problemów (klas problemów) typowych dla danego obszaru badawczego objętego niniejszym przedmiotem. Identyfikacja tych problemów nie jest łatwa. Standardy dydaktyczne (w tym ministerialne) zawierają zazwyczaj zestaw zagadnień adekwatnych do danego przedmiotu. Np. treści programowe przedmiotu: metody wyceny projektów gospodarczych są następujące:

  • cykl życia przedsięwzięcia gospodarczego,

  • podstawowe rodzaje metod i narzędzi oceny przedsięwzięć gospodarczych,

  • budowa i zawartość „feasibility study”,

  • miejsce i rola analizy finansowej przedsięwzięć gospodarczych,

  • metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych,

  • analiza progu rentowności, wrażliwości i prawdopodobieństwa,

  • ocena ekonomiczna przedsięwzięć gospodarczych,

  • metody oceny sytuacji przedsiębiorstwa.

Dydaktyk ustalając program swojego przedmiotu może zrealizować te treści programowe po najmniejszej linii oporu, czyli podać studentom definicje poszczególnych zagadnień, opisać metody, przygotować zbiór zadań do ćwiczeń i odpytać studentów.

Tymczasem obecnie przed wejściem Polski do Unii Europejskiej pojawia się generalny problem właściwego przygotowania kadr samorządowych i  kadr przedsiębiorstw do realizacji projektów. I tu nie wystarczy znajomość, nawet bardzo dobra, podanych regułek i wzorów. Konieczne jest takie ustawienie przedmiotu, aby student mógł przeanalizować całą procedurę zaplanowania projektu gospodarczego aż do jego końcowej oceny.

Problemem pierwszoplanowym jest usytuowanie projektu gospodarczego w konstruowanych w każdym roku obrachunkowym sprawozdaniach finansowych (rachunku zysków i strat oraz bilansie i sprawozdaniu z przepływów środków finansowych). Tu dopiero można dokonywać symulacji zapotrzebowania na majątek trwały i obrotowy. Tu można dopiero ustawiać strukturę kapitałów firmy tak, aby zminimalizować koszt kapitału.

Takie podejście jest konieczne, gdyż student dopiero konstruując sprawozdania „pro forma” może obliczyć przepływy pieniężne (cash flow), obliczyć średni ważony koszt kapitału potrzebny do wyliczenia wartości wszystkich dyskontowych kryteriów oceny projektów gospodarczych.

Standardy międzynarodowe

Kolejnym problemem, z którym się spotykamy jest brak wykorzystania standardów międzynarodowych. W analizowanym przedmiocie należy wykorzystać standard organizacji UNIDO, która opracowała również oprogramowanie komputerowe (program COMFAR). W naszej uczelni studenci mają możliwość dokonywania symulacji swoich projektów w laboratorium komputerowym na oprogramowaniu licencjonowanym COMFAR III Expert.

Pokazanie studentom standardów międzynarodowych jest szczególnie istotne dziś, kiedy nasi absolwenci mają szanse pojawić się na międzynarodowym rynku pracy. Praktycznie w każdym przedmiocie można studentom przedstawić czy to wystandaryzowane metody, czy też bezpośrednie normy (standardy ISO). Międzynarodowe standardy zapewniają prawidłową komunikację pomiędzy specjalistami różnych branż, umożliwiają jednolitą ocenę produktów, tworzą jasny język opisu procesów projektowania, wytwarzania i eksploatacji.

Jest dla mnie dużym zaskoczeniem, że dydaktycy w tak niewielkim stopniu lub wcale nie omawiają standardów międzynarodowych. Przecież współczesny system informacyjny (takich systemów w Polsce będzie instalowanych coraz więcej, szczególnie w administracji publicznej) musi być zaprojektowany zgodnie z normami ISO.

Dużym problemem polskiej dydaktyki jest słabe wykorzystywanie systemów komputerowych. Co prawda prawie wszystkie uczelnie inwestują w rozwój bazy komputerowej, ale zasoby oprogramowania są bardzo małe. Informatyka kojarzy się w wielu uczelniach tylko z pakietem OFFICE.

Uczelniane systemy oprogramowań

Studenci Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu mogą wykorzystywać wiele rodzajów współczesnego oprogramowania, zorientowanego na rozwiązywanie wielu klas problemów w różnych przedmiotach. Studenci na kierunku administracja wykorzystują język DPL do modelowania procesów decyzyjnych. Studenci na kierunku ekonomia wykorzystują oprogramowanie STATISTICA w przedmiotach opartych na metodach statystycznych. Studenci na kierunku informatyka i ekonometria wykorzystują wiele oprogramowań obejmujących języki programowania komputerów, systemy decyzyjne (LOGICAL DECISION, EXPERT CHOICE), bazy danych firmy ORACLE itp.

I tu wreszcie można określić zestaw umiejętności, którymi powinien cechować się absolwent każdej uczelni. Umiejętności rozwiązywania ustalonych klas problemów zawodowych przy pomocy odpowiednich metod i narzędzi wg stosowanych w danej dziedzinie norm i standardów. Umiejętności takie student może nabyć tylko w uczelni nowoczesnej, w której dydaktycy prawidłowo prowadzą swoje przedmioty.

Jan Andreasik


Wydawca - Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, ul.Akademicka 4, tel.63-82-630.

Redakcja - Małgorzata Bzówka (redaktor naczelny), Joanna Giruć, stali współpracownicy - Katarzyna Kimak,
Bogdan Kawałko, Władysław Molas, Adolf Wituch.