Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji
w Zamościu

ul. Akademicka 4, 22-400 Zamość
email: poczta@wszia.edu.pl    spis telefonów »
Informacja: Wykorzystanie ciasteczek na stronach w domenie wszia.edu.pl więcej »
ENG UA
Portal
Portal Informa- cyjno - Edukacyjny
Poczta
Poczta
WSZiA
OPAC
Katalog
OPAC
e-Kursy WBT
e-Kursy
WBT
Blackboard
Blackboard
DL
WSZiA na Facebook
WSZiA
Facebook
WSZiA na G+
WSZiA
G+
WSZiA na YouTube
Filmy
YouTube
Informator rekrutacyjny Studia podyplomowe Kursy i szkolenia Przetargi Media o nas Biuro Karier Kontakt

Konferencja Naukowa
"Jakość życia osób z chorobami cywilizacyjnymi"

Zamość, 16 listopada 2012 r.

Patronat:

Komitet Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej PAN

Komitet Naukowy

  • Prof. dr hab. Andrzej Kwolek — przewodniczący
  • Prof. dr hab. Elżbieta Rutkowska
  • Prof. dr hab. Yevhen Dzis
  • Prof. dr hab. Jan Haftek
  • Prof. dr hab. Mirosław Jabłoński
  • Prof. dr hab. Andrzej Kleinrok
  • Prof. dr hab. Andrzej Lesiak
  • Prof. dr hab. Piotr Majcher
  • Prof. dr hab. Krzysztof Marczewski
  • Doc. dr Krzysztof Mataczyński
  • Prof. dr hab. Stanisław Rudnicki
  • Prof. dr hab. Wiesław Siwek

Komitet Organizacyjny

  • Dr med. Rafał Sapuła — przewodniczący
  • Mgr Marta Topolska — sekretarz
  • Dr Mariusz Drużbicki
  • Doc. dr Krzysztof Mataczyński
  • Mgr Andrzej Molas

Podsumowanie konferencji i galeria zdjęć

Kliknij tutaj, aby przeczytać podsumowanie i zobaczyć galerię zdjęć z konferencji »

 

Streszczenia prac

SESJA I

Wpływ rehabilitacji na poprawę funkcjonalności osób
po udarze niedokrwiennym mózgu

Iwona Jakimiak, Damian Derkacz

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

Wstęp. Jedną z głównych przyczyn niesprawności osób starszych są udary niedokrwienne mózgu. Udarem mózgu nazywa się nagłe wystąpienie ogniskowych lub globalnych zaburzeń czynności mózgu, trwające dłużej niż 24 godziny i wynikające wyłącznie z przyczyn naczyniowych. Około 80 % udarów ma charakter niedokrwienny, pozostałe 20 % udarów to krwotoki śródmózgowe lub podpajęczynówkowe. W leczeniu udarów niedokrwiennych mózgu istotna jest wczesna rehabilitacja, pielęgnacja chorego, a także psychoterapia. Aby osiągnąć pozytywne wyniki, leczenie musi być odpowiednio dostosowane i elastyczne do indywidualnych potrzeb pacjenta. Przed rozpoczęciem usprawniania należy przeprowadzić ocenę stanu zdrowia chorego, określić jego możliwości ustalić prawidłowy program leczenia. Głównym celem terapii jest osiągnięcie przez chorego możliwie największej niezależności funkcjonalnej.

Cel: Celem niniejszej pracy była ocena wpływu rehabilitacji na poprawę funkcjonalności chorych po udarze niedokrwiennym mózgu.

Materiał i metoda: Przed rehabilitacją oceniono stan funkcjonalności w grupie 30 osób (16 kobiet i 14 mężczyzn) po udarze niedokrwiennym mózgu. Po zakończeniu rehabilitacji przeprowadzono badanie po raz drugi. W badaniu posłużono się skalą Barthel, która ocenia samodzielność w zakresie wykonywania czynności dnia codziennego oraz służy do sprawdzenia efektów rehabilitacji. Skala Barthel składa się z 10 podskal.

Wnioski: Po przeprowadzeniu obu badań wśród pacjentów zanotowano dużą poprawę funkcjonalności mierzoną skalą Barthel. Największy wzrost nastąpił w podskalach: poruszanie się i przemieszczanie. Najmniejszy natomiast w podskali kąpiel. Analizując wyniki stwierdzono znaczny wpływ rehabilitacji na poprawę sprawności i funkcjonalności chorych.

Słowa kluczowe: udar mózgu, rehabilitacja, skala Barthel


Jakość życia osób
po przebytym udarze mózgu - badania ankietowe

Agnieszka Iwańczuk, Andrzej Kwolek, Justyna Leszczak

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii

Wstęp: Udary mózgu stanowią główną przyczynę niepełnosprawności w populacji osób dorosłych. Dotyczą głównie ludzi w podeszłym wieku, a ponieważ często są oni obciążeni wieloma schorzeniami, zwiększa to ryzyko powikłań, zwłaszcza we wczesnym okresie leczenia udaru.

Cel pracy: Ocena jakości życia osób po udarze mózgu w różnym czasie od jego wystąpienia a także wpływ wieku oraz płci na zmianę jakości życia osób po udarze mózgu do 3 i do 6 miesiąca od zachorowania.

Materiał i metody: Badania przeprowadzane zostały wśród osób po udarze mózgu, leczonych na oddziałach udarowych i rehabilitacji w szpitalach: w Rzeszowie i w Radzyniu Podlaskim od maja 2011 r. do stycznia 2012 r. Wzięły w nich udział 52 osoby, podzielone na 2 grupy: do 3 i do 6 miesięcy od czasu zachorowania. W każdej z nich z kolei dokonano podziału osób według płci i wieku. Do oceny jakości życia wykorzystano polską wersję Skali Jakości Życia po Udarze Mózgu – SJŻUM (Stroke Specific – Quality of Life SS- QOL) i Kwestionariusz Wywiadu.

Wyniki: W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że jakość życia osób w poszczególnych grupach zależna jest od czasu, jaki upłynął od występowania pierwszych objawów udaru mózgu. Jakość życia osób po udarze mózgu w grupie do 3 miesięcy od zachorowania była gorsza niż u osób w grupie do 6 miesięcy w 8 na 12 podskal. Nie stwierdzono istotnego wpływu płci i wieku na ocenę jakości życia osób po udarze mózgu.

Wnioski: Jakość życia osób po udarze mózgu w grupie do 3 miesięcy od zachorowania była gorsza niż u osób w grupie do 6 miesięcy w 8 na 12 podskal. Nie stwierdzono istotnego wpływu wieku i płci na ocenę jakości życia osób po udarze mózgu w okresie do 3 i do 6 miesiąca od zachorowania.

Słowa kluczowe: jakość życia, udar mózgu, czas od udaru, wiek, płeć


Jakość życia rodziców dzieci z porażeniem mózgowym

Kinga Słomba

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Fizjoterapii

Wstęp: Mózgowe porażenie dziecięce jest zespołem objawów wynikających z trwałego uszkodzenia mózgu dziecka w łonie matki lub okresie okołoporodowym.

Cel pracy: Ocena jakości i satysfakcji z życia rodziców dzieci z porażeniem mózgowym w odniesieniu do jakości życia rodziców dzieci zdrowych.

Materiał i metody: Badanie ankietowe przeprowadzono wśród osiemdziesięciu rodziców. Grupa badana to czterdziestu rodziców dzieci z porażeniem mózgowym. Grupę kontrolną stanowi czterdzieści osób - rodzice dzieci zdrowych. Metodą badawczą jest ankieta, dotycząca Poczucia Jakości Życia Rodziców QLQ i Skala Satysfakcji z Życia SWLS. Formularz ankietowy zawiera skróconą Skalę GMFCS. Analiza statystyczna zebranego materiału polegała na porównaniu zmiennych oceniających jakość życia osób należących do dwóch grup. Sprawdzono poziom oceny jakości życia i satysfakcji rodziców dzieci z porażeniem mózgowym w zależności od zdolności ruchowych ich dziecka. Do analizy wykorzystano testy nieparametryczne ze względu na niespełnienie warunku o normalności rozkładów- zweryfikowanego testem W Shapiro-Wilka. Do porównania oceny poziomu satysfakcji w dwóch grupach posłużono się testem U Manna-Whitneya. Jakość życia w zależności od możliwości ruchowych dziecka (GMFCS grupy I-V) oceniono testem ANOVA Kruskala-Wallisa. Za poziom istotności statystycznej przyjęto p<0,05.

Wyniki i wnioski: Istotne statystycznie okazały się różnice w ocenie poziomu zadowolenia, poziomu umiejętności/produktywności oraz poziomu możliwości działania/niezależności. Wartości współczynnika p były niższe od przyjętego poziomu istotności statystycznej p<0,05.

Ankietowani mogli zdobyć maksymalnie 30 pkt. a minimalnie 10 pkt. Osoby z grupy badanej zaznaczały średnio niższe wartości co świadczy o gorszym ich poziomie zadowolenia z życia. Wykazano istotną statystycznie zależność między oceną satysfakcji z życia rodziców dzieci z porażeniem mózgowym a umiejętnościami ruchowymi dziecka. Średnio najlepiej oceniali swoją satysfakcję rodzice dzieci najbardziej sprawnych. Najgorsze oceny odnotowano w przypadku rodziców dzieci w pełni zależnych od otoczenia. Satysfakcja z życia grupy badanej jest zależna od zdolności ruchowych dziecka.

Słowa kluczowe: mózgowe porażanie dziecięce, jakość życia


Czy ból wpływa na jakość życia pacjentów
ze stwardnieniem rozsianym?

Honorata Kotowska - Tytonik, Andrzej Kwolek,
Aneta Weres, Justyna Leszczak

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii

Wstęp: Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą nieuleczalną chorobą demielinizacyjną o niejasnej etiologii, występującą głównie u osób dorosłych. Istotą choroby jest wieloogniskowe uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, które powoduje występowanie zróżnicowanych objawów neurologicznych w tym zespołów bólowych.

Celem pracy: Ocena częstości występowania zespołów bólowych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym i zależności od płci, wieku, miejsca zamieszkania, czasu trwania choroby i postaci oraz określenie czy współistniejący ból wpływa na jakość życia.

Materiał i metody: Badaniem zostało objętych 80 pacjentów, którzy zgłosili się do Poradni Neurologicznej i Ambulatoryjnej Szpitala Powiatowego w Leżajsku, z klinicznie pewnym rozpoznaniem stwardnienia rozsianego. Badana grupa obejmowała 39 mężczyzn i 41 kobiet. Do oceny bólu wykorzystano skalę „Visual Analogue Scale” (VAS), natomiast do oceny jakości życia został wykorzystany Międzynarodowy Kwestionariusz Ankietowy (MusiQol).

Wyniki: Badania zrealizowano w okresie marzec 2011 - maj 2012. Stwierdzono występowanie bólu u 90% pacjentów. Najczęściej był to ból przewlekły (90,3%). Dominowały kurcze mięśni szczególnie kończyn dolnych i ból kręgosłupa, którego przyczynę można powiązać z nieprawidłową postawą i zmianą napięcia mięśni uniemożliwiającą pacjentowi wykonanie fizjologicznych ruchów.

Wnioski: Wraz ze wzrostem intensywności bólu pogarsza się znacząco jakość życia pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Pacjenci z powodu odczuwania bólu często skarżą się na niemożliwość wykonywania czynności życia codziennego i często rezygnują z pracy. Mają zaniżoną samoocenę, czują się niepotrzebni, czują się odrzuceni przez rodzinę i przyjaciół oraz występuje u nich brak satysfakcji z pożycia małżeńskiego.

Słowa kluczowe: choroba przewlekła, objawy, ból, czynności życia codziennego


Ocena jakości życia oraz zdolności zachowania równowagi
u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym

Tomasz Derewiecki 1,2, Marta Duda 1,2, Krzysztof Mroczek 1,2,
Monika Kościk 1,2, Piotr Majcher

1 Zamojska Klinika Rehabilitacji Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu
2 Katedra Fizjoterapii Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu
3 Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii Katedry Rehabilitacji, Fizjoterapii i Balneoterapii, Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

Wstęp: Stwardnienie rozsiane (ang. multiple sclerosis, MS) – przewlekła, zapalna, demielinizacyjna choroba OUN, w której dochodzi do wieloogniskowej degeneracji tkanki nerwowej. Szczególnie istotna jest tutaj dokładna ocena stanu pacjenta, zaburzeń funkcjonalnych, jakości życia i aktywności choroby.

Cel: Celem pracy jest ocena jakości życia oraz zdolności zachowania równowagi, u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym.

Materiał i metoda: Badaniu poddano łącznie 15 kobiet ze stwardnieniem rozsianym potwierdzonym w badaniu MR. Jednym z głównych kryteriów kwalifikacji do badania była zdolność przyjęcia i utrzymania pozycji stojącej oraz płeć żeńska. Bez względu na postać dominującą (móżdżkowa czy piramidowa) w obrazie klinicznym pacjentki zostały poddane badaniu: rozszerzoną skalą niewydolności ruchowej Kurtzkego (EDSS), skalą równowagi Berga, Index Jakości Życia Ferrans i Powers dla Stwardnienia Rozsianego oraz Platformą Stabilometryczną - Stability 2.0.

Wyniki: Analiza wyników przeprowadzonych badań wykazała obniżenie samodzielności i funkcji lokomocyjnych badanych pacjentek. U większości badanych zanotowano niską samoocenę jakości życia. Badanie położenia środka ciężkości, wykonane na Platformie Stabilometrycznej wykazało niesymetryczność obciążenia kończyn dolnych.

Wnioski: U pacjentów ze stwardnieniem rozsianym kluczowym elementem procesu rehabilitacji jest dokładna ocena stanu pacjenta. Odpowiednio prowadzony proces usprawniania, wymaga właściwego wykonania i wykorzystania informacji zdobytych w procesie ich oceny. 

Słowa kluczowe: jakość życia, stwardnienie rozsiane, równowaga ciała 


Jakość życia osób po urazie rdzenia kręgowego

Marcin Krępski, Justyna Leszczak, Andrzej Kwolek

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii

Wstęp: Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego stanowią 25 – 35 przypadków na 1 mln populacji na rok. W Polsce według Kiwerskiego szacunkowa liczba urazów kręgosłupa wraz z uszkodzeniem rdzenia kręgowego wynosi około 600 – 700 przypadków rocznie. Ogólną liczbę osób niepełnosprawnych w następstwie urazu rdzenia kręgowego w Polsce szacuje się na około
15 – 20 tysięcy. Główne przyczyny urazów rdzenia kręgowego to wypadki komunikacyjne.

Cel pracy: Ocena jakości życia osób po urazie rdzenia kręgowego z paraplegią kończyn dolnych.

Materiał i metody: Grupa badanych liczyła 70 osób (58 mężczyzn, 12 kobiet). Do badania posłużyła ankieta SF – 36 (8 stref tj.: funkcjonowanie fizyczne, ograniczenia z powodu zdrowia fizycznego, odczuwanie bólu, ogólne poczucie zdrowia, witalność, funkcjonowanie socjalne, funkcjonowanie emocjonalne i zdrowie psychiczne) oraz wskaźnik Bartel.

Wyniki: Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono obniżenie jakości życia osób z paraplegią we wszystkich ośmiu sferach. Stan osób ankietowanych oceniany wskaźnikiem Barthel jest średnio ciężki. Większość badanych radzi sobie samodzielnie w czynnościach życia codziennego. Największe trudności sprawiają prace wymagające dużego wysiłku fizycznego, oraz problemy fizjologiczne. Bez większych problemów badani radzili sobie z przemieszczaniem się na wózku inwalidzkim po powierzchniach płaskich.

Wnioski: Z możliwości funkcjonalnych największe problemy sprawia poruszanie się po schodach, ubieranie się i rozbieranie, oraz kąpiel całego ciała. Osoby z paraplegią odczuwają ból, ale nie jest to czynnik zakłócający ich pracę zawodową czy domową.

Słowa kluczowe: satysfakcja z życia, wsparcie społeczne, uszkodzenie rdzenia kręgowego, ból


Czynniki wpływające na jakość życia pacjentów
leczonych z powodu chorób limfoproliferacyjnych

Yevhen Dzis1,2, Oleksandra Tomashevska1, Ivan Dzis3

1Lwowski Narodowy Uniwersytet Medyczny imienia Danyła Galickiego,
2Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu
3Instytut Patologii Krwi i Medycyny Transfuzyjnej ANM Ukrainy we Lwowie

Wstęp. Leczenie chorego na nowotwory złośliwe, w tym limfoproliferacyjne, jest szczególnym wyzwaniem dla pacjenta, jego rodziny oraz zespołu leczącego. Liczne zniekształcenia i ubytki czynnościowe, związane z chorobą nowotworową i jej leczeniem, zawsze powodują w mniejszym lub większym stopniu pogorszenie jakości życia pacjentów. Oprócz samej choroby, włącznie ze stopniem jej zaawansowania oraz problemami powstającymi w trakcie leczenia, na jakość życia pacjentów negatywny wpływ mogą mieć także inne czynniki takie jak choroby współistniejące, wiek, sytuacja w rodzinie i inne.

Cel pracy. Ocena wpływu wybranych czynników klinicznych i socjodemograficznych na jakość życia chorych przebywających na leczeniu w oddziale hematologicznym z powodu chorób limfoproliferacyjnych (chłoniaki, przewlekła białaczka limfatyczna, szpiczak mnogi).

Materiał i metoda. Badanie przeprowadzono w grupie 55 chorych z morfologicznie i immunofenotypowo potwierdzoną diagnozą. Do oceny jakości życia zastosowano standaryzowany kwestionariusz EORTC-QLQ-C30v3. Obliczenia statystyczne wykonano za pomocą pakietu STATISTICA 6.0, zastosowano test U Mann-Whitney. Wyniki oparte są na istotne zróżnicowanie na poziomie p<0,05.

Wyniki. Gorszy poziom funkcjonowania fizycznego stwierdzono u kobiet (n=29) w porównaniu z mężczyznami (n=25) oraz u osób powyżej 60 lat (n=39) w porównaniu z grupą młodszych chorych (n=16). Kobiety odznaczały się także większym nasileniem objawu utraty apetytu. Poziom funkcjonowania społecznego był wyższy w grupie pacjentów z przewlekłą białaczką limfatyczną (n=12) w porównaniu z chorymi na szpicak mnogi (n=5) i na chłoniak ziarniczy (n=8). Pacjenci z anemią (n=18) różnili się od osób z normalnym stężeniem hemoglobiny gorszym ogólnym stanem zdrowia, większym nasileniem objawów bezsenności i biegunki. Chorzy leczeni z zastosowaniem 3 i więcej leków cytostatycznych (n=32) różnili się od pacjentów leczonych 1-2 cytostatykami (n=14) gorszym poziomem funkcjonowania społecznego i większym nasileniem objawów bólu i duszności.

Wnioski. Na obniżenie jakości życia pacjentów z chorobami limfoproliferacyjnymi mają wpływ takie czynniki jak płeć (kobiety), wiek (powyżej 60 lat), niedokrwistość, oraz leczenie z zastosowaniem 3 i więcej leków cytostatycznych. Jednostka chorobowa w znacznym stopniu determinuje jakość życia pacjentów.

Słowa kluczowe. Jakość życia, choroby limfoproliferacyjne


Jakość życia u pacjentów z chorobami limfoproliferacyjnymi w aspekcie edukacji na temat choroby

Ivanna Bilous1, Maksym Minasyan1, Oksana Petelko1, Mykhailo Neznanovskiy1, Dorota Wójcik1, Yevhen Dzis1,2

1Lwowski Narodowy Uniwersytet Medyczny imienia Danyła Galickiego
2Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu

Wstęp. Na jakość życia pacjentów z chorobami limfoproliferacyjnymi mogą mieć wpływ oprócz samej choroby szereg innych czynników, co trzeba uwzględniać w trakcie leczenia.

Cel pracy. Ocena związku pomiędzy stopniem edukacji na temat swojej choroby i jakością życia pacjentów z chorobami limfoproliferacyjnymi.

Materiał i metoda. Badaniami ankietowymi objęto 55 osób (25 mężczyzn i 29 kobiet), w tym chorych na chłoniak nieziarniczy (30 osób), przewlekłą białaczką limfatyczną (12 osób), chłoniak ziarniczy (8 osób) i szpiczak mnogi (5 osób). Dla oceny jakości życia zastosowano standaryzowany kwestionariusz EORTC QLQ-C30 (wersja 3.0) oraz kwestionariusz opracowany samodzielnie zawierający między innymi pytania stosownie stopnia wiedzy pacjentów na temat ich schorzenia. Wypełnienie kwestionariusza przeprowadzono niezależnie od czasu rozpoczęcia leczenia. Obliczenia statystyczne wykonano za pomocą pakietu STATISTICA 6.0, zastosowano test U Mann-Whitney. Wyniki oparte są na istotne zróżnicowanie na poziomie p<0,05.

Wyniki badań. Osoby z dostatecznym stopniem wiedzy o swojej chorobie (n=9) różniły się od pacjentów z pełnym brakiem takiej wiedzy (n=11) lepszym ogólnym stanem zdrowia i poziomem funkcjonowania fizycznego, mniejszym nasileniem objawu duszności. Osoby z edukacją podstawową (n=5) różniły się od osób z wykształceniem średnim (n=26) i wyższym (n=13) lepszym poziomem funkcjonowania fizycznego. Pacjenci z wyższą edukacją mieli mniejsze trudności finansowe w porównaniu z pacjentami z wykształceniem średnim i średnim zawodowym (n=11).

Wnioski. Ocena jakości życia pacjentów zależy od stopnia ich wiedzy na temat swojej choroby oraz wykształcenia.

Słowa kluczowe. Jakość życia, choroby limfoproliferacyjne, edukacja pacjentów.

SESJA II

Pilność protezoplastyk stawów biodrowych lub kolanowych a jakość życia kobiet pomenopauzalnych z nadwagą i otyłością

Iwona Morawik

Klinika Ortopedii i Rehabilitacji Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

Wstęp: Protezoplastyki stawów biodrowych i kolanowych z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi są powszechnie stosowaną skuteczną metodą leczenia tych istotnych i częstych dysfunkcji narządu ruchu. Zgodnie z wprowadzonym obowiązkowym systemem kolejkowym okres oczekiwania na protezoplastykę biodra lub kolana obecnie wynosi w Polsce około dwóch lat.

Zmiany w gospodarce endokrynnej kobiet po menopauzie wraz ze spadkiem poziomu estrogenów, skutkują m.in. wzrostem masy ciała, a nadwaga/otyłość stają się w tej populacji kobiet istotnym problemem klinicznym i społecznym.

Cel: Celem przeprowadzonych badań była charakterystyka i ocena jakości życia pacjentek pomenopauzalnych ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów biodrowych (koksartroza) i kolanowych (gonartroza) oczekujących na protezoplastyki.

Materiał i metody: Materiał badawczy stanowiły dwie grupy kobiet po menopauzie z zaawansowanymi zmianami zniekształcającymi stawów biodrowych (n=59) i kolanowych (n=51) powyżej 51 roku życia. Badano jakość życia bezpośrednio przed planowanym zabiegiem przy użyciu ankiety własnej konstrukcji z wykorzystaniem dwóch pytań zaczerpniętych z ankiety HRQ - Johansona i wsp. (1992). W analizie statystycznej przy istotności p < 0,05 wykorzystano weryfikację hipotez statystycznych opartą o testy nieparametryczne U- Manna-Whitneya i Chi2 Pearsona oraz test dokładny p Fishera.

Wyniki: Wśród pacjentek z chorobą stawu biodrowego osoby z nadwagą i otyłe stanowiły 72%, a w grupie z chorobą kolana aż 90%. Zaawansowane zmiany zniekształcające stawów kolanowych częściej niż biodrowych kojarzyły się z nadwagą lub otyłością (p=0,02). W przeciwieństwie do gonartrozy ograniczenie funkcji stawu biodrowego często uniemożliwiało samoobsługę stopy (p=0,0002). Samopoczucie i własna ocena zdrowia pacjentek z koksartrozą w porównaniu do okresu przed rokiem była istotnie niższa niż tych z gonartrozą (p=0,05). Z uwagi na czas trwania objawów osoby z dysfunkcją biodra szybciej decydowały się na operację (p<0,0001). W mieście częściej niż na wsi występowała gonartroza, zaś osoby ze środowiska wiejskiego bardziej niż w mieście były narażone na chorobę biodra (p=0,04). Koksartroza częściej niż gonartroza występowała przed operacją u badanych kobiet z wykształceniem podstawowym i zawodowym, niż pomaturalnym i wyższym (p=0,05).

Wnioski: Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na większą pilność protezoplastyk stawów biodrowych niż kolanowych. Wykazana nadwaga i otyłość w grupie kobiet z gonartrozą wskazuje na możliwość nieoperacyjnej interwencji – redukcji masy ciała poprawiającej jakość życia tych osób.

Słowa kluczowe: koksartroza, gonartroza, kobiety pomenopauzalne, jakość życia.


Analiza jakości życia kobiet z bólami dolnego
odcinka kręgosłupa i otyłością androidalną.

Marta Wolanin, Rafał Sapuła, Anna Gospodaryk, Antoni Wolanin,
Adam Topolski, Krzysztof Marczewski

Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

Wstęp: Otyłość jest obecnie najczęściej występującą chorobą metaboliczną, osiągającą według World Health Organization (WHO) rozmiary epidemii i będącą w krajach rozwiniętych oraz rozwijających się największym problemem zdrowotnym, jest przyczyną zwiększonej chorobowości, niesprawności i śmiertelności oraz pogorszenia jakości życia.

Cel: Celem pracy była ocena jakości życia kobiet z bólami dolnego odcinka kręgosłupa i otyłością androidalną.

Materiał i metoda: W badaniach wzięło udział 96 kobiet z bólami dolnego odcinka kręgosłupa w wieku od 25 do 75 lat (śr. wiek: 54,5, SD: 10,4) i stwierdzoną otyłością androidalną, 32 osoby stanowiły grupę kontrolną. Badanie oparto o Skrócony Kwestionariusz Oceny Ogólnego Stanu Zdrowia SF-20 i anonimową ankietę. Przed i po rehabilitacji badani uzupełniali również kwestionariusz Niepełnosprawności Roland – Morris (RMDQ).

Wyniki: Zbadano istotną statystycznie różnicę w Ocenie Ogólnego Stanu Zdrowia między osobami z bólami dolnego odcinka kręgosłupa z otyłością aneroidalną i bez tej otyłości (p=0,008). Istotną statystycznie różnicę między grupą badaną a grupą kontrolną zbadano w zakresie: zdrowia fizycznego (p=0,04), postrzegania swojego stanu zdrowia (p=0,01) oraz relacji społecznych (p=0,03). Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w aspekcie: samopoczucia emocjonalnego (p=0,07), w pełnienia ról społecznych (p=0,2) oraz w percepcji bólu (p=0,32). Dla obu badanych grup efekty rehabilitacji były istotne statystycznie (dla osób z otyłością androidalną i bez otyłości androidalnej (p=0,0008)).
Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w efektach rehabilitacji między badanymi grupami (p=0,33).

Wnioski: Otyłość androidalna pogarsza jakość życia kobiet z bólami dolnego odcinka kręgosłupa. Efekty rehabilitacji kobiet z bólami dolnego odcinka kręgosłupa i otyłością androidalną i bez tej otyłości są porównywalne.

Słowa kluczowe: jakość życia, bóle dolnego odcinka kręgosłupa, otyłość androidalna


Wpływ masażu leczniczego
na wybrane aspekty towarzyszące zespołowi bólowemu szyjnego odcinka kręgosłupa

Sebastian Chrzan, Marta Wolanin, Rafał Sapuła,
Marta Soboń, Krzysztof Marczewski

Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

Wstęp: Niewydolność bólowa szyjnego odcinka kręgosłupa, stanowi jedną z najczęstszych dolegliwości w obrębie układu ruchu.

Cel: Celem pracy była ocena skuteczności rehabilitacji u pacjentów z bólami szyjnego odcinka kręgosłupa.

Materiał i metoda: Badaniem objęto grupę 60 osób (53 kobiety, 7 mężczyzn) w wieku od 37 do 82 lata (śr.: 63±10 lat) leczonych ambulatoryjnie z powodu niewydolności bólowej szyjnego odcinka kręgosłupa w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji WSZiA. Pacjenci zostali podzieleni na dwie grupy. Pierwszą grupę (30 osób) stanowili pacjenci u których, oprócz fizykoterapii i kinezyterapii, wykonywano masaż leczniczy. Drugą grupę (30 osób) – kontrolną, stanowiły osoby u których stosowano zabiegi z zakresu fizykoterapii i kinezyterapii. Do zbadania wybranych aspektów jakości życia pacjentów użyto Skali Akceptacji Choroby (Acceptance of Illness Scale – AIS), kwestionariusza Laitinen’a oraz skali Samooceny Depresji Zung’a (Zung Self-Rating Depression Scale).

Wyniki: Po przebytej dwutygodniowej rehabilitacji ambulatoryjnej nie stwierdzono istotnych statystycznie zmian jakości życia mierzonej skalą akceptacji choroby (AIS) u pacjentów z masażem i bez masażu, (odpowiednio p=0,116 oraz p=0,422). Po rehabilitacji, u pacjentów z masażem i bez masażu, stwierdzono istotną statystycznie różnicę w zmniejszeniu dolegliwości bólowych (odpowiednio p=0,029 oraz p=0,006). Masaż leczniczy istotnie statystycznie wpłynął na zmniejszenie częstości bólów górnego odcinka kręgosłupa (p<0,001), czego nie zaobserwowano u osób bez masażu ( p=0,326).

Wnioski: Masaż leczniczy wpływa na zmniejszenie bólu i częstotliwości pojawiania się dolegliwości bólowych górnego odcinka kręgosłupa. Dwutygodniowy cykl rehabilitacji nie wpływa na zmianę jakości życia mierzoną skalą akceptacji choroby (AIS).

Słowa kluczowe: odcinek szyjny kręgosłupa, rehabilitacja, masaż leczniczy, jakość życia


Jakość życia pacjentów z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa

Adam Topolski, Sebastian Chrzan, Rafał Sapuła,
Marta Wolanin, Krzysztof Marczewski

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Fizjoterapii

Wstęp: W ostatnich latach znacznie wzrosła liczba osób cierpiących na wszelkiego rodzaju schorzenia kręgosłupa. Ma to związek ze szkodliwym dla zdrowia trybem życia. Zespoły bólowe szyjnego odcinka kręgosłupa występują okresowo u 35% dorosłych osób.

Cel: Celem niniejszej pracy było zbadanie wpływu rehabilitacji na jakość życia u pacjentów z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa.

Materiał i metody: Badaniem objęto grupę 25 osób, 18 (72%) kobiet i 7 (28%) mężczyzn, w wieku od 35 do 78 lat (średni wiek 60,1; SD 13,5). Osoby te leczone były z powodu zespołu bólowego szyjnego odcinka kręgosłupa w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji, na Oddziale Rehabilitacji Dziennej w dwóch trzytygodniowych cyklach. Jakość życia pacjentów, przed i po rehabilitacji, badano przy pomocy Kwestionariusza SF-20.

Wyniki: Przed rehabilitacją jakość życia osób z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa różniła się istotnie od jakości życia po rehabilitacji (p<0,003). Analiza statystyczna wykazała występowanie istotnych statystycznie różnic w jakości życia osób po rehabilitacji pod względem wieku, BMI, wykształcenia oraz zatrudnienia (odpowiednio p=0,004; p=0,008; p=0,03; p=0,001). Testy statystyczne wykazały istotne różnice w ograniczeniu funkcjonowania (p=0,02), ogólnym stanie zdrowia (p=0,04) oraz odczuwaniu bólu (p=0,03) przed i po rehabilitacji. Nie wykazano istotnych różnic, przed i po rehabilitacji, w funkcjonowaniu społecznym (p=0,79) oraz poziomie energii i emocji (p=0,35).

Wnioski: Rehabilitacja prowadzona w ramach Oddziału Dziennego wpływa na poprawę jakości życia osób z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa. Rehabilitacja osób z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa wpływa na zmniejszenie ograniczeń w funkcjonowaniu, poprawę stanu ogólnego oraz zmniejszenie odczuwania bólu.

Słowa kluczowe: jakość życia, zespół bólowy szyjnego odcinka kręgosłupa, kwestionariusz SF-20.


Wpływ rehabilitacji na jakość życia pacjentów
z zespołem bólowym w odcinku lędźwiowo - krzyżowym

Rafał Burak, Sebastian Chrzan, Rafał Sapuła

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Fizjoterapii

Wstęp: Bóle dolnego odcinka kręgosłupa należą do grupy chorób cywilizacyjnych, są jedną z najczęstszych chorób przewlekłych wśród osób po 65 roku życia, są też najczęstszą przyczyną niepełnosprawności wśród pacjentów wieku średniego. Jakość życia jest pojęciem wielowymiarowym, interdyscyplinarnym. Określana jest jako ogólna satysfakcja lub jej brak w różnych dziedzinach życia. W medycynie jakość życia można podzielić na dwa wymiary subiektywny i obiektywny. Do subiektywnego pomiaru jakości życia służą kwestionariusze.

Cel: Celem pracy jest ocena wpływu rehabilitacji na wieloaspektową jakość życia pacjentów z zespołem bólowym dolnego odcinka kręgosłupa.

Materiał i metoda: Badaniem objęto grupę 30 osób (20 kobiety, 10 mężczyzn), średni wiek pacjentów to 44 lata (SD: 15 lat), leczonych z powodu bólów lędźwiowo- krzyżowego odcinka kręgosłupa w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w 2012 r. na Oddziale Dziennym w dwóch trzytygodniowych cyklach. Efektywność rehabilitacji oceniano przy pomocy kwestionariuszy: The Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire, Oswestry Disability Index – ODI, skali VAS w modyfikacji Barbary Headley (Visual Analog Scale by Barbara Headley) oraz skali Depresji Becka (Beck Depression Inventary – BDI) .

Wyniki: Rehabilitacja istotnie statystycznie wpływa na poprawę jakości życia, powoduje istotne zmniejszenie stopnia niepełnosprawności, zmniejszenie nasilenia dolegliwości bólowych oraz zmniejszenie stopnia depresji.

Wnioski: Rehabilitacja ma pozytywny wpływ na poprawę jakości życia u pacjentów z zespołem bólowym dolnego odcinka kręgosłupa.

Słowa kluczowe: rehabilitacja, jakość życia, zespół bólowy dolnego odcinka kręgosłupa


Jakości życia pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych i zespołem bólowym dolnego odcinka kręgosłupa

Adam Topolski, Rafał Sapuła, Marta Wolanin, Krzysztof Marczewski

Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Fizjoterapii

Wstęp: Choroba zwyrodnieniowa stawów jest chorobą reumatyczną charakteryzująca się bólem i zapaleniem wynikającym z uszkodzenia chrząstki stawowej, kości i tkanek miękkich.

Cel: Celem pracy była ocena wpływu współistniejącego zespołu bólowego dolnego odcinka kręgosłupa na efekty rehabilitacji i jakość życia pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych.

Materiał i metoda: Badaniu poddano 101 osób (83 kobiety i 36 mężczyzn) w wieku
od 37 do 83 lat (śr. Wiek: 63,4; SD 10,1), w tym 43 osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych (grupa A) oraz 58 osób ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych i współistniejącym zespołem bólowym dolnego docinka kręgosłupa (grupa B). Badana grupa leczona była ambulatoryjnie w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji. Do badań wykorzystano Kwestionariusz KOOS oraz skalę bólu VAS.

Wyniki: Po rehabilitacji ambulatoryjnej nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic między jakością życia pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych z towarzyszącym zespołem bólowym dolnego odcinka kręgosłupa, a jakością życia pacjentów leczonych tylko z powodu zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych (p=0,93). Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic między jakością życia przed i po rehabilitacji (grupa A: p=0,62 i grupa B: p=0,09). Zbadano istotną statystycznie różnicę w stanie zdrowia pacjentów poddanych rehabilitacji w grupie A (p=0,008) i B (p<0,0001).

Wnioski: Jakość życia pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych i współistniejącym zespołem bólowym dolnego odcinka kręgosłupa po rehabilitacji ambulatoryjnej nie różni się od jakości życia pacjentów z samymi zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych. Krótkotrwała rehabilitacja ambulatoryjna nie wpływa na poprawę jakości życia pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych.

Słowa kluczowe: jakość życia, gonartroza, zespół bólowy dolnego odcinka kręgosłupa, Kwestionariusz KOOS (Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score - KOOS)


Jakoś życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów

Wioletta Dziadosz, Justyna Leszczak, E. Dobosz, Andrzej Kwolek

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii

Wstęp: Reumatoidalne zapalenie - stawów choroba o niewyjaśnionej do końca etiologii, jest przewlekłym postępującym procesem zapalnym tkanki łącznej prowadzącym do niszczenia tkanek stawowych i okołostawowych.

Cel pracy: Ocena wpływu czynników klinicznych i społeczno – demograficznych na jakość życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Materiały i metody: Badaniami objęto 64 osoby hospitalizowane w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie - 39 kobiet i 25 mężczyzn, u których diagnozę reumatoidalnego zapalenia stawów postawiono na podstawie kryteriów American College of Rheumatology. Średnia wieku badanych kobiet wynosiła 54 lata, dla mężczyzn 57 lat, dla całej grupy 55 lat. W badaniu posłużono się ankietą własną, kwestionariuszem HAQ, skalą VAS, a także skalą zadowolenia z życia.

Wyniki: Uzyskano istotne statystycznie zależności pomiędzy jakością życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów, a czynnikami demograficznymi takimi jak: stan cywilny, miejsce zamieszkania, wiek i wykształcenie. Uzyskano również istotne statystycznie korelacje pomiędzy czynnikami klinicznymi a jakością życia takimi jak: ból, sztywność poranna, czas trwania choroby i funkcjonalność chorego.

Wnioski: 1. Do czynników społeczno – demograficznych wpływających na jakość życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów należą: stan cywilny, miejsce zamieszkania, wiek i wykształcenie. 2. Do czynników klinicznych wpływających na jakość życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów należą: ból, sztywność poranna, czas trwania choroby i funkcjonalność chorego. 3. Nie wykazano zależności płci od jakości życia osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Słowa kluczowe: choroba przewlekła, stan funkcjonalny, samoocena stanu zdrowia, ból, satysfakcja z życia.

SESJA III

Kontrola bólu przez kobiety poddawane fizjoterapii z powodu chorób kręgosłupa

Elżbieta Rutkowska¹, Dominika Wysokińska²

¹Akademia Wychowania Fizycznego J. Piłsudskiego w Warszawie, WFiS Biała Podlaska
²NZOZ Specjalistyczna Przychodnia Rehabilitacji Kompleksowej w Białej Podlaskiej

Streszczenie: Ból – jako funkcja centralnego układu nerwowego wpływa na każdą sferę jakości życia. Jest determinowany osobistymi warunkami somatycznymi (rejestracja, przewodnictwo, reaktywność) ale także zależy od warunków społecznych i charakterystyki psychologicznej. Wypracowanie sposobu radzenia sobie z bólem przez pacjenta poddawanego rehabilitacji kompleksowej jest zatem elementem każdej terapii holistycznej, zmierzającej do poprawy jakości życia.

W pracy poddano ocenie składnik psychologiczny kontroli bólu. Badano 66 kobiet w wieku 30-50 lat, poddawanych fizjoterapii z powodu bólu kręgosłupa o różnej etiologii. Skuteczna terapia bólów kręgosłupa wymaga bowiem od pacjenta przejęcia części odpowiedzialności za swoje zdrowie (m.in. w obszarze profilaktyki wtórnej). Do oceny kontroli bólu zastosowano kwestionariusz BPCQ (The Beliefs abort Pain Control Quesionnaire) w tłumaczeniu i adaptacji Z. Juczyńskiego (2001).

Wyniki uzyskane z badań porównano ze średnimi dla chorych z bólem kręgosłupa. Badania wykazały, że respondentki – jako grupa – w każdej kategorii: kontrola wewnętrzna (W), wpływ lekarzy (L), przypadkowe zdarzenie (P) - prezentują typ niezróżnicowany słaby tzn. dążenie do poprawy zdrowia przez deklarację wykonywania zaleceń lekarzy i fizjoterapeutów, ale słabe zaangażowanie osobiste w te działania. Wykazano statystycznie istotny związek między kontrolą bólu a BMI badanych.

Wykorzystanie kwestionariusza BPCQ do oceny jednostkowego umiejscowienia kontroli bólu może stanowić istotną wskazówkę do rozkładu akcentów w edukacji zdrowotnej i organizacji wsparcia osób poddawanych fizjoterapii.

Słowa kluczowe: ból kręgosłupa, kobiety, kontrola bólu, profilaktyka wtórna, edukacja zdrowotna


Świadomość społeczna w zakresie aktywności fizycznej w profilaktyce chorób cywilizacyjnych

Anna Pasławska, Krzysztof Mataczyński, Mateusz Pelc

S.P Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu
Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu

Stale przybywa osób cierpiących na schorzenia należące do grupy tzw. chorób cywilizacyjnych. Czynniki sprzyjające rozwojowi tych chorób związane są ze stylem życia, który narzucają wysoko rozwinięte społeczeństwa. Są to przede wszystkim: siedzący tryb życia, nieprawidłowa dieta, stres, palenie papierosów, częste nadużywanie alkoholu. Problem otyłości na świecie jest obecnie tak duży, że określony został mianem epidemii XXI wieku. W Polsce otyłość stwierdzono u około 4 milionów osób, co stanowi ponad 1/10 społeczeństwa, a w Stanach Zjednoczonych, gdzie przeprowadzono najwięcej badań nad otyłością, 1/3 ludności ma nadwagę i 1/3 jest otyła. Ta globalna epidemia otyłości prowadzi do wtórnej epidemii przede wszystkim cukrzycy typu 2 a także miażdżycy i jej powikłań.

Cel: Celem pracy było zbadanie świadomości społecznej na temat wpływu regularnej aktywności fizycznej w profilaktyce chorób cywilizacyjnych, a także ocena aktywności fizycznej osób badanych.

Materiał i metoda: Badanie przeprowadzono w grudniu 2011 roku. Objęto 76 osób dobranych losowo, mieszkańców Przemyśla leczących się w przychodniach rehabilitacyjnych, osoby odpowiadały na 21 pytań o charakterze zamkniętym. Pytania dotyczyły m.in. przyczyn rozwoju chorób cywilizacyjnych w opinii badanych, wpływu systematycznego wysiłku fizycznego na przebieg głównych chorób cywilizacyjnych i zaburzeń metabolicznych, uprawianie regularnej aktywności fizycznej w czasie wolnym, przez badanych, oraz powody nie uprawiania systematycznej aktywności ruchowej przez osoby deklarujące jej brak.

Wyniki: Wszystkie badane osoby stwierdziły iż aktywność fizyczna ma istotny wpływ na utrzymanie zdrowia. Większość osób badanych tj. 48 (63%) nie uprawia systematycznej aktywności ruchowej w czasie wolnym. Połowa osób ma prawidłową wartość BMI, pozostałe 22 to osoby z nadwagą (30%) i otyłe 10 (14%). Najczęstszymi schorzeniami wśród osób badanych jest nadciśnienie tętnicze 15 (19%) i otyłość 11 (14%) osób. 

Wnioski: 1. Wszystkie badane osoby stwierdziły iż aktywność fizyczna ma istotny wpływ na utrzymanie zdrowia. 2. Większość osób bo aż 48 (63%) nie uprawia systematycznej aktywności ruchowej pomimo posiadania wiedzy na temat profilaktyki tj. znaczenia ruchu w zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym. 3. Najczęstszą aktywnością ruchową był jest szybki marsz - 47 (61%) osób, u kobiet ćwiczenia typu aerobik 12 (28) osób, a u mężczyzn gry zespołowe 7 (23%) osób.

Słowa kluczowe: choroby cywilizacyjne, świadomość społeczna, aktywność fizyczna.


Nordic walking jako czynnik poprawiający jakość życia u kobiet po 55 roku życia

Paweł Trzebiński, Dominika Trzebińska, Rafał Sapuła

Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu

Wstęp: Aktywność fizyczna odgrywa w naszym życiu ogromną rolę, jednak tylko część osób uprawia jakąś dyscyplinę sportu w sposób regularny. Problem dotyczy przede wszystkim osób w wieku średnim i starszym. Trening fizyczny osób starszych może poprawić wydolność tlenową i siłę mięśni szkieletowych, a tym samym pozwala na utrzymanie aktywności do późnej starości. Jedną z zalecanych form aktywności fizycznej dla osób starszych jest trening Nordic Walking.

Cel: Celem pracy jest ocena wpływu treningu Nordic Walking na jakość życia.

Materiał i metoda: Badania metodą sondażu diagnostycznego z techniką ankietowania przeprowadzono w 2012 roku u kobiet po 55 roku życia regularnie uczestniczących w zajęciach Nordic Walking. Do oceny jakości życia zastosowano skalę SF-20.

Wyniki: Regularna aktywność fizyczna w formie treningów Nordic Walking istotnie statystycznie wpłynęła na zwiększenie poziomu jakości życia, spadku masy ciała oraz ogólnej sprawności fizycznej w badanej grupie.

Wnioski: Trening osób starszych powinien być zorganizowany, ogólnodostępny, tani i bezpieczny. Niekorzystne zmiany w organizmie osób starszych można zmniejszyć lub opóźnić przez utrzymanie zdolności wysiłkowej i siły mięśni na odpowiednim poziomie.

Słowa kluczowe: jakość życia, nordic walking, aktywność fizyczna


Znaczenie aktywności ruchowej
w profilaktyce chorób cywilizacyjnych

Kamil Chmielarski, Krzysztof Mataczyński, Mateusz Pelc

S.P Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu
Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu

Wstęp. Aktywność fizyczna Polaków odbiega od poziomu wielu nacji i to niekoniecznie lepiej rozwiniętych pod względem gospodarczym. Z badań CBOS wynika, że zdecydowana większość Polaków (59%) odpoczywa w sposób bierny: nie uprawia sportu ani żadnych ćwiczeń służących poprawie sprawności ruchowej.

Szkodliwe zjawisko, jakim jest niska sprawność fizyczna wpływa na poziom zdrowia, a także ma wydźwięk społeczny i ekonomiczny. Liczne doniesienia podają iż aktywność fizyczna, przede wszystkim u ludzi w wieku średnim i starszych wydłuża ich życie, zapobiega przedwczesnej śmierci i poważnym chorobom.

Cel: Celem pracy było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu systematyczna aktywność ruchowa ma pozytywny wpływ na zdrowie, zachowania prozdrowotne
i w konsekwencji na częstość występowania wybranych chorób cywilizacyjnych w badanej grupie osób aktywnych i nieaktywnych fizycznie.

Materiał i metoda: Badaną grupę stanowiło 140 osób dobieranych losowo spośród mieszkańców miasta Radzyń Podlaski. Badania przeprowadzono w okresie od maja do czerwca 2010 r. w oparciu o opracowany kwestionariusz ankiety.

Wyniki: Różne formy rekreacji ruchowej podejmuje 49 (35%) osób. Podejmowana przez nich forma aktywności ma charakter głównie rekreacyjny 46 (32%) osób. Najczęściej aktywność ruchową podejmują osoby wykonujące pracę umysłową 34 (22%) osoby będące w przedziale wiekowym od 25 do 35 lat (22 osoby) oraz od 36 do 50 lat (20 osób). Staż kilkuletni w uprawianiu aktywności ruchowej mają 32 (65%) osoby. Przywiązują też dużą uwagę do częstotliwości i czasu trwania tejże aktywności. Minimum 3 razy w tygodniu ćwiczy 35 (71%) osób, a 36 (73%) osób poświęca jednorazowo na ten cel od 30 do 60 minut. Najbardziej popularną formą aktywności ruchowej była jazda na rowerze, którą preferowało 18 (37%) osób. Osoby aktywne ruchowo mają prawidłowy poziom cholesterolu (92%) i glukozy we krwi (84%). Poprawę stanu zdrowia i sprawności fizycznej zgłosiły 24 (49%) osoby, zrzucenie zbędnych kilogramów 9 (18%) osób. Dla 29 (59%) osób, sport i rekreacja ruchowa jest elementem zdrowego stylu życia, dla 11 (22%) jest to przyjemność i rozwój własnej osobowości, a dla 9 (18%) ucieczką od problemów i stresu. Ankietowani wskazali, iż głównym czynnikiem uniemożliwiającym im podejmowanie aktywności ruchowej jest brak wytrwałości i konsekwencji (39%). Na cukrzycę leczy się 19 (13%) osób z czego tylko 5 (26%) osób podejmuje aktywność fizyczną. Osobom chorym na cukrzycę w większości towarzyszy otyłość (95%). Na nadciśnienie tętnicze leczy się 37 (26%) osób z czego tylko 7 (19%) osób podejmuje aktywność fizyczną. Osoby chore na nadciśnienie w większości są otyłe (81%) lub mają nadwagę (19%).

Wnioski: 1. W grupie aktywnej ruchowo występowanie nadciśnienia tętniczego, otyłości jest rzadsze, wynik istotny statystycznie, występowanie cukrzycy było również w tej grupie rzadsze. 2. Stwierdzono unormowanie się poziomu glukozy we krwi (49%), poziomu cholesterolu (33%) i ciśnienia krwi (33%). 3. Osoby aktywne częściej starały się ograniczać spożycie tłuszczów zwierzęcych, dużej ilości cukru, nadmiernej ilości soli, ograniczały spożywanie alkoholu oraz nie paliły papierosów.

Słowa kluczowe: aktywność ruchowa, choroby cywilizacyjne, nadciśnienie, cukrzyca, otyłość.


Jakość życia kobiet po mastektomii

Agnieszka Ogorzałek, Andrzej Kwolek, Justyna Leszczak, Edyta Dobosz

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii

Wstęp: Rak piersi jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych na świecie
i w Polsce. Dotyka znacznie częściej kobiet. Choroba wpływa nie tylko na stan zdrowia fizycznego, ale też zaburza funkcjonowanie pacjentek w sferze psychicznej, emocjonalnej czy społecznej.

Cel praca: Ocena jakości życia kobiet z zrzeszonych w Sądeckim Klubie Amazonek.

Materiał i metody: Badaniami objęto 97 kobiet po zabiegu mastektomii, zrzeszonych w Klubie w wieku 36 do 82 lat. Jako narzędzia badawczego użyto standaryzowanego kwestionariusza EORTC QLQ C30 wersja 3.0 wraz z jego modułem dotyczącym raka piersi EORTC QLQ BR-23. Pytania miały charakter zamknięty.

Wyniki: W badaniu wzięły udział kobiety zamieszkujące głównie miasto, o różnym stanie cywilnym i różnym okresie po operacji. Wyniki wskazują na obniżenie poziomu ogólnej jakości życia badanych kobiet, ich funkcjonowania fizycznego, zawodowego, emocjonalnego, społecznego oraz poznawczego. Badane osoby przyznawały się do częstego występowania ubocznych skutków terapii dotyczących piersi (blizny) i ramienia. Cierpiały również na problemy z zaakceptowaniem własnego ciała. Stwierdzono zależność między stanem cywilnym kobiety, a funkcjonowaniem seksualnym. Mężatki chętniej podejmują współżycie niż kobiety rozwiedzione, wolne i wdowy. Wykazano, że miejsce zamieszkania kobiety po mastektomii wpływa na poziom jakości jej życia. „Amazonki” mieszkające na terenach wiejskich osiągają wyższy poziom jakości życia.

Wnioski: Jakość życia kobiet zrzeszonych w Klubie Sądeckich Amazonek jest niższa w porównaniu z poziomem jakości życia grupy standaryzacyjnej. Poziom jakości życia ,,Amazonek” obniża się wraz z wiekiem i wpływem czasu po mastektomii. Kobiety zamieszkujące teren wiejski uzyskały istotnie wyższą sprawność, częściej podejmują pracę, rzadziej cierpią z powodu zmęczenia, bólu, nudności.

Słowa kluczowe: rak piersi, operacyjne leczenia raka piersi „Amazonki”, satysfakcja z życia


Jakość życia rodziny dziecka autystycznego

Monika Kaczor, Adam Topolski, Sylwia Rogowska,
Michał Idzikowski, Rafał Sapuła

Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie
Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu

Wstęp. Autyzm jest chorobą, która cztery razy częściej występuje u chłopców niż u dziewczynek. Jednak to nie tylko choroba danego dziecka, ponieważ całe spektrum trudności, z którym Ono się boryka wpływa na życie całej rodziny. Autyzm jest zaburzeniem trwającym całe życie, a jego objawy nie są stałe i zmieniają się wraz z rozwojem człowieka. Dlatego cała rodzina przechodzi twardą szkołę życia i musi czasem wiele poświęcić, żeby pomóc młodemu człowiekowi przystosować się do życia w społeczeństwie. Dzieci chorujące na autyzm rozwijają się do 24-30 miesiąca w zasadzie normalnie, więc jakość życia rodziny w tym okresie nie ulega zmianie. Dopiero po tym okresie, kiedy dziecko zmienia się, a dokładniej jego zachowanie się zmienia, jakość życia rodziny również ulega zmianie.

Cel. Celem badań było porównanie jakości życia rodzin, w których dziecko choruję na autyzm z rodzinami, w których ta choroba nie występuje.

Materiał i metoda. Metodą zastosowaną w celu przeprowadzenia badania był sondaż diagnostyczny z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety. Badani podzieleni byli na cztery grupy. Łącznie przebadano 120 osób, po 30 z każdej grupy. Pierwsza (30 matek dzieci zdrowych) i druga ( 30 ojców dzieci zdrowych) stanowiła grupę kontrolną, trzecia (30 matek dzieci chorujących na autyzm) i czwarta (30 ojców dzieci chorujących na autyzm) grupę badaną. Badania przeprowadzane zostały w Rzeszowskim Stowarzyszeniu Na Rzecz Dzieci Niepełnosprawnych i Autystycznych „Solis Radius”. Natomiast grupę kontrolną stanowiły losowo wybrane osoby mieszkające w Rzeszowie i w jego okolicy.

Wyniki i wnioski. Z badań wynika, że obecność dziecka chorego na autyzm negatywnie wpływa na małżeństwo, to matki poświęcają więcej czasu dziecku i to one rezygnują z pracy zawodowej całkowicie lub z części etatu. W związku z tym mają mniej czasu dla siebie i ich jakość życia zmienia się. Pojawienie się w rodzinie dziecka niepełnosprawnego nie pogorszyło relacji między drugim, zdrowym dzieckiem a rodzicami i poświęcają mu tyle samo uwagi.

Słowa kluczowe: autyzm, jakość życia rodziny


Wiedza społeczeństwa na temat zawodu fizjoterapeuty

Wiśniowska Agnieszka, Szurlej Łukasz, Pop Teresa,
Sowa Karolina, Hołowaty Weronika

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii
Studenckie Koło Naukowe Fizjoterapii

Wstęp: Fizjoterapeuta to osoba, która dzięki wiedzy oraz umiejętnościom manualnym i środkom technicznym eliminuje (jeśli to możliwe) pewne procesy chorobowe w organizmie pacjenta, zapobiega nawrotom i postępowi chorób oraz usuwa dolegliwości, stawiając dobro człowieka ponad wszystkie dobra. Ponadto działalność zawodowa fizjoterapeuty to świadome i planowe udzielanie profesjonalnych świadczeń na rzecz pacjentów, niezależnie od ich stanu zdrowia, pozycji społecznej oraz prezentowanych poglądów. Zapotrzebowanie na usługi fizjoterapeutów jest dziś ogromne, stąd też pomysł na sprawdzenie wiedzy społeczeństwa na temat najważniejszych aspektów dotyczących tego zawodu.

Cel pracy: Celem pracy było zbadanie poziomu wiedzy różnych grup społecznych na temat zawodu fizjoterapeuty.

Materiał: W badaniu wzięło udział 100 osób z czterech grup społecznych. Wśród nich znaleźli się uczniowie liceum ogólnokształcącego w wieku 17-18 lat, pracownicy biurowi, pracownicy Zakładów Opieki Chronionej oraz nauczyciele w wieku 40-50 lat.

Metoda: Badania przeprowadzono za pomocą autorskiego kwestionariusza, który zawierał 20 pytań. Badania były anonimowe oraz dobrowolne.

Wyniki: Większość badanych (90%) prawidłowo zaznaczyło odpowiedź czym zajmuje się fizjoterapia, ale tylko 35% z nich potrafiło trafnie wskazać konkretne czynności, którymi zajmuje się fizjoterapeuta. Dla 96% badanych fizjoterapeuci powinni ciągle się kształcić i uczestniczyć w kursach doszkalających. Wszyscy ankietowani zgodnie twierdzili, że największymi zaletami badanego zawodu jest możliwość pomocy innym oraz kontakt z ludźmi. W przypadku pytania o istnienie ustawy o zawodzie fizjoterapeuty (nieistniejącej do dnia dzisiejszego), aż 60% nie miało zdania na ten temat zaznaczając odpowiedź „nie wiem”, natomiast prawidłowej odpowiedzi udzieliło jedyne 30%. Wśród najczęstszych miejsc pracy fizjoterapeuty, ankietowani trafnie i najczęściej wymieniali zakłady/pracownie fizjoterapii/rehabilitacji, sanatoria oraz szpitale.

Wnioski: Podsumowując zebrane wyniki można stwierdzić, że wiedza społeczeństwa na temat zawodu fizjoterapeuty jest wciąż niewystarczająca, jednak wśród badanych, przynależność do danej grupy społecznej nie miała znaczącego wpływu na postrzeganie zawodu fizjoterapeuty- zdecydowana większość uważa zawód fizjoterapeuty jako zawód medyczny. Fizjoterapeuci spełniają oczekiwania badanych osób, które korzystały wcześniej ze świadczeń i porad fizjoterapeutycznych. Należy kontynuować badania na większej liczbie osób.


Częstość występowania bólów dolnego odcinka kręgosłupa w różnych grupach zawodowych pracowników służy zdrowia (badanie ankietowe)

Edyta Dobosz, Justyna Leszczak, Andrzej Kwolek

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii

Wstęp: Zespoły bólowe kręgosłupa są jedną z najczęstszych dolegliwości współczesnego człowieka, przybierającą wręcz rozmiary epidemii. Stanowią problem zarówno medyczny jak i społeczny. Według badań około 80 % populacji skarży się na bóle odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Jako główną przyczynę podaje się zmiany przeciążeniowe kręgosłupa. Bóle krzyża prowadzą często do ograniczenia sprawności fizycznej oraz są jedna z najczęstszych przyczyn nieobecności w pracy. Czynniki sprzyjające wystąpieniu i nawrotom bólu są przede wszystkim: brak nawyków zdrowego stylu życia, niedbała pozycja siedząca, częste pochylanie się w ciągu dnia, brak umiejętności i wiedzy na temat prawidłowego podnoszenia i przenoszenia ciężarów.

Celem pracy: Ocena częstości występowania bólów dolnego odcinka kręgosłupa w zakresie różnych grup zawodowych pracowników służby zdrowia.

Materiał i metody: Badaniem objęto 109 osób (pielęgniarki, lekarze, fizjoterapeuci) pracujących na oddziałach Szpitala Ogólnego w Lesku i w pobliskich Publicznych Ośrodkach Zdrowia. Każdy badany wypełnił Kwestionariusz Oswestry oraz ankietę niezbędną dla scharakteryzowania grupy badanej.

Wyniki: Z przeprowadzonych badań wynika, że 67 (61%) ankietowanych doświadczyło epizodów bólowych krzyża 4 razy i więcej, 37 (34%) ankietowanym zdarzyło się to 2 do 3 razy a „1 raz” zdarzyło się tylko u 5 osób, co daje 5% całej grupy. Badani w wieku przedemerytalnym odczuwają bóle częściej niż 25 – 35-latki i tak po 55 roku życia nawet 90-100% ludzi skarżyło się na bóle kręgosłupa 4 i więcej razy podczas gdy poniżej 30 roku życia jest to jedynie 30%. Najwięcej badanych - 80% ogółu odczuwało nasilający się ból krzyża po dłuższym przebywaniu pozycji stojącej. U 74% osób ból pojawiał się przy podnoszeniu ciężkich przedmiotów i u 40% ankietowanych ból uniemożliwiał siedzenie dłuższe niż 1 godzinę. Najrzadziej epizody bólowe występowały w pozycji leżącej.

Wnioski: 1. Dolegliwości bólowe dolnego odcinka kręgosłupa są zjawiskiem powszechnym wśród personelu medycznego. 2. Najczęstsze dolegliwości bólowe zdarzają się podczas wykonywania czynności związanych z podnoszeniem ciężkich przedmiotów oraz siedzeniem i staniem. 3. Wśród personelu medycznego należy wprowadzić program szkoleń dotyczących ergonomii pracy.

Słowa kluczowe: zespoły bólowe kręgosłupa, personel medyczny, ergonomia pracy

SESJA IV

Ocena stanu wiedzy kobiet na temat osteoporozy

Barbara Klara, Justyna Leszczak , E. Czenczek, Andrzej Kwolek,

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii

Wstęp: Osteoporoza należy do grupy chorób cywilizacyjnych i stanowi poważny problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny. Osobami najbardziej narażonymi na rozwój tej choroby są kobiety.

Cel pracy: Ocena stanu wiedzy kobiet na temat osteoporozy.

Materiał i metoda: Badaniami objęto 180 kobiet, korzystających z zabiegów rehabili­tacyjnych w poradni rehabilitacyjnej. Badania przeprowadzono w okresie grudzień 2011-marzec 2012. Udział w badaniu był dobrowolny. Narzędziem wykorzystanym w badaniu był kwestionariusz ankiety skonstruowany dla potrzeb badania.

Wyniki: Ponad połowa ankietowanych kobiet posiadała niski stan wiedzy na temat osteoporozy. Poziom wiedzy kobiet w jest niezależny od wieku. Średni poziom wiedzy jest istotnie wyższy u kobiet mieszkających w mieście w porównaniu z kobietami zamieszkującymi wieś. Analiza różnic w średnim poziomie wiedzy w grupach kobiet wyodrębnionych ze względu na wykształcenie ujawniła, że kobiety posiadające wyższe wykształcenie posiadają istotnie wyższy poziom wiedzy od kobiety z wykształceniem średnim, zawodowym czy podstawowym.

Wnioski: 1.Wiedza kobiet na temat osteoporozy jest niska. 2.Średni poziom wiedzy kobiet mieszkających w mieście jest istotnie wyższy, od kobiet mieszkających na wsi. 3. Średni poziom wiedzy kobiet z wykształceniem wyższym jest istotnie lepszy od kobiet z wykształceniem średnim, zawodowym, podstawowym.

Słowa kluczowe: układ ruchu, choroba przewlekła, wiedza, wykształcenie


Sprawność fizyczna kobiet
po 55 roku życia uczestniczących w zajęciach fitness

Justyna Leszczak, Andrzej Kwolek

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii

Wstęp: Aktywność fizyczna umożliwia osiągnięcie zdrowia, energii i radości życia. Przy jej braku zawodzą mechanizmy adaptacyjne, regulujące czynność poszczególnych układów i narządów.

Cel pracy: Ocena sprawności fizycznej osób po 55 roku życia biorących udział w zajęciach rekreacji ruchowej- fitness.

Materiał i metody: Badaniami objęto 60 osób z tego 30 uczęszczających na zajęcia fitness, to jest (50%) w klubie Otylia w Strzyżowie i 30 nieuczestniczących w zajęciach (50%).
Do przeprowadzenia badań posłużono się Testem Sprawności fizycznej dla osób starszych (The Fullerton Functional Fitness Test), ankietą, wskaźnikiem masy ciała.

Wyniki: Uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić wystąpienie wyższej sprawności fizycznej o 8% osób biorących udział w zajęciach fitness. Również istotną różnicę stwierdzono we wskaźniku masy ciała, która wynosi 1,84 kg/m² pomiędzy grupą badaną i kontrolną.

Wnioski: Przeprowadzone badania wśród osób biorących udział w zajęciach fitness pokazują, że ich sprawność fizyczna jest wyższa niż osób nie biorących w ich udziału. Kobiety chętnie uczestniczą w różnych formach zajęć ruchowych. Wynika to ze świadomości, że ruch działa pozytywnie na funkcjonowanie ich organizmu i wpływu na lepsze samopoczucie po zajęciach.

Słowa kluczowe: osoby starsze, zajęcia fitness, rekreacja ruchowa, masa ciała


Zaburzenie równowagi życiowej,
czyli wypalenie zawodowe - współczesna choroba cywilizacyjna

Agnieszka Musolf – Parol

UMCS/Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji

Streszczenie: Współczesne pojęcie „wypalenia się” ma wielorakie znaczenie. Dotyczyć może aspektów fizycznego wyeksploatowania jednostki ludzkiej oraz psychicznego poczucia bezradności i beznadziejności. Klasyczne definicje wypalenia zawodowego wskazują na zaburzenia równowagi w relacji człowiek – praca, co wpływa negatywnie na funkcjonowanie jednostki. Problem ten dotyczy głównie osób nadmiernie zaangażowanych w obowiązki służbowe. Rosnące tempo rozwoju cywilizacyjnego zwiększa wymagania wobec współczesnego człowieka, który niejednokrotnie nie jest w stanie im sprostać. Permanentność tego zjawiska może powodować zwiększenie liczby osób, których dotyka wypalenie zawodowe, zaliczane do współczesnych chorób cywilizacyjnych.

Alkoholizm - współczesna choroba cywilizacyjna

Katarzyna Miska

UMCS/Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji

Streszczenie: Uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa lub choroba alkoholowa, to synonimy alkoholizmu – choroby polegającej na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu. Nadmierne spożywanie alkoholu jest spowodowane przymusem o charakterze somatycznym i psychicznym. Przyczynami występowania alkoholizmu są m.in. indywidualna skłonność do popadania w nałogi, podatność na stres i życiowe kryzysy, czynniki demograficzne (wiek, płeć) oraz czynniki społeczno – kulturowe (pozycja społeczna, miejsce zamieszkania, wykształcenie). Dynamiczne tempo rozwoju cywilizacyjnego i ciągłe przemiany społeczne generują czynniki sprzyjające występowaniu zjawiska alkoholizmu. Człowiek nie będący w stanie sprostać wyzwaniom obecnej rzeczywistości i własnym problemom, niejednokrotnie „ucieka” w alkohol, którego działanie doraźnie umożliwia rozluźnienie i oderwanie się od doczesności. Problem pojawia się wówczas, gdy sytuacja przybiera formę regularnych działań, które są podejmowane nawet przez bardzo młodych ludzi.


Aspekty medyczne, psychologiczne
i ekonomiczne starzenia się ludności w Polsce

Helena Bartyzel - Lechforowicz, Dominik Pikuła

Wyższa Szkoła zarządzania i Administracji z siedzibą w Zamościu
Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie

Wstęp: Globalizacja starzenia się jest poważnym problemem dla nauk gerontologicznych i wyzwaniem dla wszystkich społeczeństw. Jednym z podstawowych wyznaczników aktualnej i przewidywanej sytuacji zdrowotnej społeczeństw jest sytuacja demograficzna, oraz dynamiczny rozwój chorób cywilizacyjnych. Praca przedstawia wybrane aspekty starzenia się społeczeństwa, oraz percepcję sytuacji własnej osób po 60 roku życia w środowisku wiejskim.

Materiał i metoda: Grupa osób badanych liczyła 103 osoby, do analizy zakwalifikowano 100 ankiet. Ankietowani to: 54 kobiety oraz 46 mężczyzn w wieku od 60 do 75 lat i powyżej. Badania zostały przeprowadzone w Woli Rafałowskiej (woj. podkarpackie). W badaniach zastosowano autorską ankietę zawierającą 20 pytań podzielonych na 3 części. Pierwsza część dotyczyła danych personalnych (wiek, płeć, wykształcenie, stan cywilny). Druga część dotyczyła warunków ekonomiczno-socjalnych (źródło utrzymania, ocena dochodów, określenie jaka pomoc jest potrzebna). Pytania w ostatniej części dotyczyły stanu zdrowia i jego subiektywnej oceny.

Wyniki: Wśród wielu schorzeń deklarowanych przez osoby badane dominują choroby układu krążenia (32%), kolejno 20% to różnorodne schorzenia o podłożu neurologicznym. Istotną grupę stanowią osoby z problemami narządu ruchu, w tym problemy z lokomocją, czynnościami życia codziennego i inne. Badani uskarżają się na problemy z dostępem do służby zdrowia, w tym 80% badanych ma trudności w uzyskaniu wizyty u lekarza specjalisty. Depresję, obniżenie nastroju odczuwa 52% badanych kobiet, oraz 48% mężczyzn. 54% osób bardzo często odczuwa brak finansowych możliwości wykupienia leków, co świadczy o poważnych problemach finansowych tej grupy badanych. 

Wnioski: 1. Badani najczęściej zapadali na choroby krążenia ( 32% badanych).
2. 25% badanych ma kłopoty z samodzielnym poruszaniem się poza miejscem zamieszkania. 3. Po 60 roku życia, u badanych występuje zjawisko wielochorobowości.
4. Wśród badanej populacji status ekonomiczny zdecydowanie się pogorszył, 52% badanych satysfakcjonowałby pomoc finansowa i rzeczowa. 5. Istotną rolę w zapadalności na schorzenia cywilizacyjne odgrywa zbyt niski poziom świadomości społeczeństwa w zakresie profilaktyki pierwotnej i wtórnej. 

Słowa kluczowe: choroby cywilizacyjne, jakość życia, aspekty starzenia się.


Wysoki wskaźnik BMI i jego wpływ na dietę

M. Rycyk, K. Marczewski

Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu

Wstęp. Otyłość jest coraz większym problemem „cywilizowanych” krajów. Niesie on za sobą poważne konsekwencje zdrowotne, które wymagają kosztownego leczenia. Mimo wielu badań nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie jakie są jej źródła. Przeprowadzone badania wskazują, iż chęć jedzenia u osób z nadwagą i otyłych jest bardzo silna i prowadzi do ignorowania jej szkodliwości.

Celem pracy było sprawdzenie czy istnieje związek między wysokością BMI, a chęcią jedzenia, mimo iż może prowadzi to do problemów zdrowotnych.

Materiał i metoda. Badanie ankietowe zostało przeprowadzone wśród studentów Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu, w latach 2010 i 2011. W pierwszym badaniu otrzymano 228 ankiet (179 kobiet i 47 mężczyzn, 2 osoby odmówiły udzielenia informacji o swojej płci). W kolejnym roku pozyskano 94 egzemplarze (69 kobiet i 25 mężczyzn). Wiek respondentów wahał się od 21 do 47 lat (średni wiek w 2010 r. 25±3 lata, w 2011 r. 26±4 lata). Na podstawie informacji o wadze i wzroście wyliczony został współczynnik BMI respondentów (w pierwszej grupie wykluczono 14 ankiet ze względu na brak danych o jednej z tych cech, zaś w drugiej odrzucono 7 egzemplarzy).

Wyniki. Osoby o podwyższonym BMI częściej akceptują niezdrowe jedzenie, mimo istotnych przeciwwskazań zdrowotnych.

Słowa kluczowe: BMI, apetyt, nadwaga, otyłość


Cukrzyca jako determinanta jakości życia

Klaudia Mądziel, Ewa Maziarz, Adam Topolski, Rafał Sapuła

WSZiA w Zamościu Katedra Fizjoterapii, WSIiZ w Rzeszowie

Wstęp. Cukrzyca jest to choroba przewlekła, w konsekwencji prowadząca do licznych powikłań, w której można mierzyć a zarazem oddziaływać na poczucie jakości życia. Częsta i rzetelna ocena jakości życia, dostarcza cennych informacji w różnych obszarach funkcjonowania, w celu wprowadzenia zmian i udogodnień w codziennym życiu.

Cel. Celem pracy jest ocena jakości życia osób chorujących na cukrzycę.

Materiał i Metoda: Badanie przeprowadzono w Polskim Stowarzyszeniu Diabetyków - Koło nr 3 w Mielcu. (województwo podkarpackie), grupę kontrolną stanowili pacjenci CRM Reh-Mediq w Tyczynie. W badaniu uczestniczyło 100 osób, w tym 50 osób chorych na cukrzycę (30 kobiet i 20 mężczyzn) oraz 50 osób z grupy kontrolnej, bez zaburzeń metabolicznych. Do przeprowadzenia badań posłużono się kwestionariuszem SF-20, zawierającym 6 skal dotyczących zdrowia fizycznego, psychicznego, funkcjonowania i roli społecznej oraz sposobu postrzegania zdrowia przez chorego.

Wyniki. Jakość życia cukrzyków jest istotnie gorsza w porównaniu do grupy kontrolnej (p<0,003). Nie obserwowano związku między stanem odżywienia a jakością życia (p=0.052). Wykształcenie osób z cukrzyca ma wpływ na jakość życia (p=0,007). Osoby z wykształceniem wyższym chorujące na cukrzyce istotnie lepszą jakość życia, niż osoby z wykształceniem średnim, zawodowym i podstawowym.

Wnioski. Jakość życia diabetyków jest gorsza w porównaniu z osobami nie chorującymi na cukrzycę Ograniczenie funkcjonowania oraz wykonywania czynności codziennych częściej występuje u osób z cukrzycą. Wyższe wykształcenie a zatem i wyższa świadomość choroby zwiększa szanse na lepszą jakość życia.

Słowa kluczowe: cukrzyca, jakość życia, kwestionariusz SF-20


Jakość życia pensjonariuszy domu pomocy społecznej

Magdalena Jamroży, Justyna Leszczak, Andrzej Kwolek

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii

Wstęp. Okres życia w późnym wieku często jest obarczony wieloma chorobami, rosnącymi potrzebami zdrowotnymi niesprawnością i uzależnieniem od opiekunów. Upływ czasu powoduje obniżenie aktywności ruchowej, co znajduje wyraz w preferowaniu różnych form odpoczynku biernego nad czynnym.

Celem pracy: Ocena jakości życia pensjonariuszy przebywających w domu pomocy społecznej w odniesieniu do sfery fizycznej, psychospołecznej, wiedzy na temat stanu swojego zdrowia i występujących chorób, oceny poziomu sprawowanej opieki w placówce, sposobów spędzania czasu wolnego, własnej sytuacji ekonomicznej oraz uczestnictwa i aktywności mieszkańców.

Materiał i metody. Grupa badanych liczyła 130 osób w wieku od 55 do 97 roku życia. Badania przeprowadzono w październiku i listopadzie 2011 roku z wykorzystaniem ankiety i kwestionariusza Nottingham Health Profile (NHP).

Wyniki. Na podstawie analizy statystycznej w zakresie oceny jakości życia i percepcji ogólnego stanu zdrowia oraz funkcjonowania psychicznego stwierdzono istotne statystycznie różnice w jakości życia pomiędzy pensjonariuszami dwóch domów pomocy społecznej. Średnia znormalizowana jakość życia seniorów pierwszej badanej grupy wynosi 122,1 natomiast drugiej grupy wynosi 113,9 (w skali od 0 do 185, gdzie im wyższy wynik, tym gorsza jakość życia w badanym obszarze).

Wnioski. Pozytywny bilans życiowy odgrywa znamienną rolę w ocenie procesu jakości życia. Utrzymanie ogólnej sprawności fizycznej, psychicznej, intelektualnej oraz poczucie zadowolenia i satysfakcji z życia, jest wyznacznikiem lepszej jakości życia pensjonariuszy domu pomocy społecznej.

Słowa kluczowe: osoby starsze, dom pomocy społecznej, ocena zdrowia, sytuacja ekonomiczna, czas wolny.

Wiedza studentów I i III roku dotycząca bezpieczeństwa naświetlań promieniami ultrafioletowymi i zagrożeń z tym związanych. Analiza porównawcza

Martyna Szałankiewicz, Jolanta Zwolińska

Wydział Fizjoterapii Uniwersytetu Rzeszowskiego

Wstęp. Słońce, jako naturalne źródło energii odgrywa istotną rolę w przebiegu procesów życiowych na Ziemi, Jednym z najbardziej charakterystycznych przyzwyczajeń wpisanych w życie ludzi jest opalanie się i piękna opalenizna, a promieniowanie słoneczne jest uważane za najważniejsze źródło zdrowia i urody. Współcześni badacze dostrzegają jednak liczne zagrożenia wynikające z nierozsądnego korzystania zarówno z naturalnych kąpieli słonecznych jak i naświetlań w solariach.

Cel pracy: Celem pracy jest porównanie poziomu wiedzy studentów I i III roku fizjoterapii z zakresu bezpieczeństwa naświetlań promieniami ultrafioletowymi oraz możliwych zagrożeń.

Materiał i metody. Badaniami objęto łącznie 60 studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego, w tym: studentów I roku fizjoterapii (30 osób) oraz studentów III roku fizjoterapii - 30 osób. W badaniach wykorzystano kwestionariusz ankiety własnego autorstwa.

Wyniki. Ocenę niedostateczną (zgodnie z przyjętą punktacją) otrzymało 13,3 % wszystkich ankietowanych, ocenę dostateczną 38,3 % całej grupy, ocenę dobrą 36,7 % ankietowanych a ocenę bardzo dobrą 11,7 % grupy. Uzyskano bardzo wysoko istotną statystycznie różnicę (p = 0,000) pomiędzy wynikami uzyskanymi przez studentów I i III roku. Wśród studentów III roku przeważały oceny dobre i bardzo dobre (23 osoby), zaś wśród studentów I roku przeważały oceny dostateczne (19 osób). Wykazano nieistotną statystycznie różnicę (p = 0,060) pomiędzy liczbą poprawnych odpowiedzi udzielonych przez kobiety i mężczyzn. 72 % odpowiedzi udzielonych przez kobiety to odpowiedzi poprawne, u mężczyzn odsetek ten wyniósł 64 %. Wykazano dodatnią, nieistotną (p = 0,434) korelację pomiędzy poziomem wiedzy a częstością naświetlań, jak też dodatnią, nieistotną (p = 0,631) korelację pomiędzy poziomem wiedzy ankietowanych a częstością stosowania ochrony przeciwsłonecznej.

Wnioski. 1. Poziom wiedzy dotyczącej promieni ultrafioletowych i bezpieczeństwa naświetlań tymi promieniami oraz zagrożeń z tym związanych jest zróżnicowany, jednak w większości przypadków ankietowani wykazali zadowalający poziom wiedzy. 2. Studenci III roku fizjoterapii wykazują większy zasób wiedzy dotyczącej promieniowania UV w porównaniu ze studentami I roku. 3. Płeć nie wpływa na poziom wiedzy ankietowanych. 4. Poziom wiedzy o promieniowaniu UV nie ma wpływu na częstość ekspozycji i stosowanie środków ochrony.