Erasmus jest programem współpracy między uczelniami. Jest przeznaczony przede wszystkim dla szkół wyższych, ich studentów i pracowników. W niektórych jego akcjach mogą uczestniczyć także inne instytucje, organizacje lub przedsiębiorstwa, które współpracują z uczelniami
Program Erasmus istnieje od 1987 r. jako europejski program wyjazdów stypendialnych dla studentów (the European Community Action Scheme for the Mobility of University Students). Patronem programu jest Dezyderiusz Erasmus (1469-1536), zwany Erazmem z Rotterdamu, znawca teologii, edukacji, retoryki i studiów klasycznych, a także błyskotliwy satyryk. Postrzegał on uniwersalną koncepcję mądrości jako klucz do wzajemnego zrozumienia między narodami. Okres studiów a także pracy wykładowcy spędził we Francji, Anglii, Włoszech, Szwajcarii i na terenach obecnej Belgii. W 1995 roku Erasmus wszedł w skład utworzonego wówczas programu wspólnotowego SOCRATES wspierającego międzynarodową współpracę w sferze edukacji i szybko stał się największym i najlepiej znanym wspólnotowym programem dla europejskich szkół wyższych, który skończył się w roku akademickim 2006/07. Obecnie Erasmus wchodzi w nową fazę jako część nowego kompleksowego programu Unii Europejskiej „Uczenie się przez całe życie”.
Erasmus przyznaje granty na wyjazdy tysiącom studentów i nauczycieli, ale dąży także do rozszerzania europejskiego wymiaru studiów z myślą o tych studentach i wykładowcach, którzy nie uczestniczą bezpośrednio w wymianie.Erasmus jest otwarty dla wszystkich rodzajów szkół wyższych i obejmuje wszystkie kierunki oraz poziomy studiów, ze studiami doktoranckimi włącznie.
Program jest otwarty dla następujących krajów:
- 27 krajów członkowskich Unii Europejskiej,
- 1 kraj kandydujący: Turcja
- 3 krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Lichtenstein, Norwegia).
Aktywny udział polskich uczelni w programie rozpoczął się w roku 1998/99, kiedy to 46 polskich szkół wyższych podpisało kontrakt uczelniany z Komisją Europejską. Obecnie Kartę Uczelni Erasmusa posiada 240 polskich uczelni i obserwowany jest stały wzrost liczby uczelni uczestniczących w programie.
Łącznie w latach 1998 - 2007 na stypendium Erasmusa wyjechało ponad 53 530 polskich studentów a liczba zagranicznych studentów, którzy studia odbyli w Polsce w tym samym okresie wyniosła prawie 9 900 a liczba polskich uczelni, które biorą udział w programie Erasmus wynosi 256. Belgia, do której w większości na stypendia Erasmus jeżdżą studenci WSZiA z Zamościa jest jednym z kilku najchętniej wybieranych krajów docelowych (obok Niemiec, Francji, Włoch, Wlk. Brytanii, i Hiszpanii).
Kto może wziąć udział w Programie ERASMUS?
Aby skorzystać ze stypendiów ERASMUSa, należy:
- być studentem uczelni biorącej udział w Programie ERASMUS i studiów prowadzących do uzyskania stopnia/ dyplomu (licencjata/inżyniera, magistra, doktora) na wydziale objętym Programem,
- być obywatelem kraju uprawnionego do udziału w Erasmusie (albo mieć oficjalny status uchodźcy lub mieć kartę stałego pobytu),
- mieć ukończony pierwszy rok studiów.
Prawo do wyjazdu jako student Erasmusa jest jednokrotne!!! Zasady programu Erasmus uniemożliwiają ponowny wyjazd jako student Erasmusa, nawet jeśli dana osoba zmieniła uczelnię i poziom studiów.
Jak skorzystać z Programu i dokąd można wyjechać?
Jeśli spełniacie te wymogi, powinniście skontaktować się z uczelnianym koordynatorem Programu Erasmus w Waszej uczelni. Informacje znajdziecie również na stronie internetowej Waszej uczelni. Koordynator udzieli Wam wyczerpujących informacji na temat zasad ubiegania się o stypendium, rekrutacji kandydatów (każda uczelnia prowadzi selekcję studentów we własnym zakresie) oraz możliwości wyjazdu do określonych uczelni zagranicznych. Pamiętajcie, że możecie wyjechać na studia jedynie do tych uczelni Unii Europejskiej, z którymi Wasza macierzysta uczelnia podpisała umowy o współpracy w ramach ERASMUSa, przewidujące wymianę studentów.
Na jak długo i kiedy można wyjechać?
W ramach programu ERASMUS możecie wyjechać do zagranicznej uczelni na okres od trzech miesięcy do jednego roku akademickiego. w praktyce uczelnie najchętniej wysyłają swoich studentów na okres stanowiący pewną formalną całość, np. jeden semestr.
UWAGA: pobyt za granicą w ramach ERASMUSa nie może wykroczyć poza dany rok akademicki tzn. stypendium, które rozpoczęło się w semestrze letnim jednego roku akademickiego nie może być kontynuowane w semestrze zimowym następnego roku.
Dokładny termin rozpoczęcia studiów w przyjmującej uczelni zależy przede wszystkim od tego, kiedy rozpoczynają się tam zajęcia w semestrze zimowym i letnim/ trymestrze, a także od indywidualnych ustaleń między studentem, uczelnią wysyłającą i przyjmującą.
Kiedy zgłosić w swojej uczelni chęć wyjazdu? Jak ubiegać się o stypendium Erasmusa?
Nie ma z góry określonego terminu zgłaszania się studentów, którzy zamierzają ubiegać się o stypendium ERASMUSa; każda uczelnia ustala taki termin samodzielnie. W większości polskich szkół wyższych selekcja odbywa się wczesną wiosną. Najlepiej już na początku roku akademickiego udać się do działu współpracy z zagranicą/Uczelnianego Koordynatora Programu Erasmus i tam uzyskać niezbędne informacje o terminie i formie naboru studentów.
Każda uczelnia we własnym zakresie organizuje selekcję kandydatów i ustala kryteria, według jakich będą oni kwalifikowani do wyjazdu. Najczęściej stosowanymi kryteriami są wyniki w nauce (średnia ocen) i znajomość języka obcego, w jakim prowadzone będą studia za granicą. Wszelkich szczegółowych informacji udzieli Wam koordynator Programu ERASMUS i pracownicy działu współpracy z zagranicą w Waszej uczelni.
Jakie są prawa i obowiązki "studenta Erasmusa"?
Wykaz podstawowych praw i obowiązków studentów wyjeżdżających w ramach Erasmusa zawiera Karta Studenta Erasmusa
Student otrzymuje egzemplarz Karty Studenta Erasmusa przed wyjazdem do uczelni partnerskiej (zwykle otrzymuje się ją po podpisaniu umowy na wyjazd). Należy zapoznać się z jej treścią, przestrzegać nałożonych obowiązków i domagać się przysługujących praw. Szczegółowy zakres zobowiązań zawiera umowa podpisywana przez studenta z uczelnią macierzystą.
Jaka jest wysokość stypendium?
Stypendium ERASMUS jest z założenia jedynie dofinansowaniem pobytu za granicą. Ma ono pozwolić na zredukowanie do minimum różnicy w kosztach utrzymania między krajem macierzystym a tym, do którego się wyjeżdża. w związku z tym kwota stypendium nie jest wysoka.
Kwota przyznawanego stypendium może się różnić w zależności od uczelni (zmienia się też w kolejnych latach). Przewiduje się, że w roku akademickim 2007/2008 stypendium wypłacane studentom WSZiA z budżetu Programu ERASMUS wyniesie ok. 315 EURO na miesiąc.
W związku z ograniczoną kwotą grantu, wiele polskich uczelni decyduje się na dofinansowanie wyjazdów studentów bądź to w formie dodania do grantu pewnej kwoty z budżetu uczelni, bądź pokrywając lub współfinansując niektóre koszty, np. ubezpieczenia lub podróży. Uczelnie prywatne mogą zrezygnować z pobierania czesnego od studenta przez czas jego nieobecności w Polsce.
Dlaczego wysokość stypendium w poszczególnych uczelniach jest różna?
Wynika to z systemu wyliczania i przekazywania funduszy do uczelni. do Krajowej Agencji Programu ERASMUS Komisja Europejska przekazuje ogólną kwotę na stypendia dla studentów (oraz osobną kwotę na wyjazdy kadry akademickiej) w Polsce. Krajowa Agencja zobowiązana jest rozdzielić tę pulę pieniędzy pomiędzy wszystkie uczelnie, które zaplanowały wyjazdy studentów w danym roku akademickim. w celu przyznania określonej sumy każdej uczelni, Agencja Krajowa wylicza najpierw tzw. "średni grant obliczeniowy" (rodzaj "jednostki obliczeniowej" na jeden studentomiesiąc) dzieląc ogólną kwotę przyznaną Polsce na wyjazdy studentów przez liczbę wszystkich studentomiesięcy zaplanowanych w kraju.
Aby przyznać odpowiednią kwotę na wyjazdy studentów w danej uczelni, mnoży się tzw. średni grant obliczeniowy przez liczbę studentomiesięcy zaplanowanych w tej uczelni. Średni grant obliczeniowy nie może być traktowany jako obowiązująca stawka stypendium, podkreślamy, że jest to tylko jednostka służąca wyliczeniu sum, jakie należy przekazać uczelniom. Zważywszy, że ten "przelicznik" jest zazwyczaj dość niski (np. 124 EURO /studentomiesiąc na rok akademicki 2001/2002), uczelnie mają możliwość przyznać studentom wyższe kwoty stypendium. Mogą to zrobić skracając planowany czas pobytu studentów za granicą, bądź też redukując liczbę wyjeżdżających osób.
Różnice w wysokości grantów otrzymywanych przez studentów w różnych uczelniach biorą się stąd, że każda uczelnia, dysponując daną kwotą ogólną, samodzielnie określa wysokość stypendium, jakie może wypłacić własnym wyjeżdżającym studentom (oczywiście respektując zasady Programu ERASMUS i maksymalne obowiązujące stawki)
Czy za studia za granicą trzeba płacić?
Nie. Zgodnie z zasadami Programu, od studenta przyjeżdżającego na studia w ramach Programu SOCRATES/ERASMUS uczelnia przyjmująca nie może pobrać opłaty za studia (czesnego).
Czy okres spędzony za granicą zostanie zaliczony przez macierzystą uczelnię bez konieczności powtarzania roku?
Tak być powinno. Jest to jeden z wymogów Programu SOCRATES/ERASMUS. Okres studiów odbytych za granicą w ramach ERASMUSa uznawany jest za integralną część studiów w uczelni macierzystej. Gwarancja uznania okresu studiów za granicą powinna się znaleźć w "Porozumieniu o programie zajęć" (tzw. Learning Agreement). o zaliczeniu jednak decyduje uczelnia lub wydział uczelni macierzystej po przeanalizowaniu wykazu zaliczeń ("Transcript of Records") wystawionego studentowi przez uczelnię przyjmującą. Jest to wykaz wszystkich przedmiotów/zajęć, w których student uczestniczył w uczelni zagranicznej wraz z uzyskaną liczbą punktów ECTS oraz ocenami przyznanymi zgodnie ze skalą stosowaną w danej uczelni, a także zgodnie ze skalą ECTS.